Baranek i gwiazdy

Dziś wieczorem zacznie się wigilia św. Agnieszki, i nocą będziemy śpiewać: Pokorne hołdy złóżmy Barankowi, który kieruje gwiazdami i ziemią. Piękny obraz, gwiaździsty.

Jasność dnia dzisiejszego

Modlimy się dziś w jutrzni słowami św. Agnieszki, dziewicy i męczennicy: Congaudete mecum et congratulamini, quia cum sanctis omnibus lucidas sedes accepi. Cieszcie się ze mną i radujcie, bo ze wszystkimi świętymi posiadłam świetliste siedziby. Bardzo jasna antyfona, rozjaśniająca ten dzień.

Agnus et Agnes

Pokorne hołdy złóżmy Barankowi,

który kieruje gwiazdami i ziemią;

to Jego chciała mieć za Oblubieńca

czysta Agnieszka.

Catania i Rzym

Św. Agnieszka, rzymianka, ma w brewiarzu własne hymny. Św. Agata, Sycylijka, hymnu żadnego nie ma, chociaż pisał o niej w swoich Carmina Wenancjusz Fortunatus, i Beda wspomniał w jednym ze swoich łacińskich wierszy. Taka pokorna, skromna święta, która broni przed ogniem. W jej dzień święci się sól, która pomaga w gaszeniu pożarów.

Św. Metody z Sycylii pisał o niej, że przyozdobiła swe usta i policzki krwią nieskalanego Baranka, Chrystusa. Taki Boski kosmetyk. Św. Jan Chryzostom wspomina o krwi Chrystusowej, która jest na wargach wierzących, tak jak kiedyś krew baranka paschalnego była na odrzwiach domów Izraelitów w Egipcie. Starożytny hymn, który w minioną niedzielę śpiewany był w modlitwie czytań, także wspomina o mocy krwi Chrystusowej: Nos (...) laetamur in te, Domine, hostem spernentes et malum, Christi defensi sanguine. W Tobie, o Panie, się radujemy, gardzimy wrogiem i złem, krwią Chrystusową strzeżeni.

Święta Agato, przyjaciółko moja, módl się za nami i dzisiaj, i zawsze.

Agnieszka, ikona Jezusa

W dawnej prefacji o św. Agnieszce, rzymskiej dziewicy i męczennicy, której wspomnienie przypada 21. stycznia, czytamy, że upodobniła się do Chrystusa w Jego wiecznej chwale: facta est conformis et sempiternitatis eius, et gloriae.

W Liście do Rzymian (8:29) św. Paweł pisał, że Bóg nas powołał, abyśmy się upodobnili do obrazu Jego Syna: conformes fieri imaginis Filii eius; po grecku owa imago, obraz, to eikon, ikona.

Św. Agnieszka stała się ikoną Chrystusa, na ziemi i w wieczności.

Adiuvabit eam Deus vultu suo, Deus in medio eius, non commovebitur (responsorium z jutrzni)

Watykańskie baranki

Co roku niecierpliwie czekam na te zdjęcia, i co roku z radością je oglądam.

Szmaragdy św. Agnieszki

W jednej z dawnych antyfon nocnego oficjum, używanej w niektórych tradycjach w drugim, a w innych w trzecim nokturnie, św. Agnieszka mówi o klejnotach, podarowanych jej przez Chrystusa: drogocennych (gemmae pretiosae), jasnozielonych (vernantes) i połyskujących (coruscantes). Może szmaragdy? Chociaż wydaje mi się, że ich zieleń jest nieco głębsza, ciemniejsza niż świeża, wiosenna trawa i pierwsze liście, a o takim kolorze mówi św. Agnieszka. Może beryle? Ale te mogą być zbyt blade... Może jednak szmaragdy?

A może jedne i drugie, misternie połączone ręką Boskiego Mistrza?

Przed nią idzie Baranek

Poeta, który napisał cytowany poniżej wiersz, umarł w Rzymie, tam też został pochowany. A wiersz jest dokładnie na dzisiaj.

St. Agnes’ Eve – Ah, bitter chill it was!
The owl, for all his feathers, was a-cold;
The hare limp’d trembling through the frozen grass,
And silent was the flock in woolly fold.

Aczkolwiek, dla mnie taka pogoda jest rajska. Dobrze było iść na gocki i z powrotem. Iść, cały czas, żadnego autobusu etc.

Agnus, Agnes et Ambrosius

W krótkiej notce brewiarzowej czytamy, że papież Damazy uczcił świętą Agnieszkę wierszem. Ale to świętego Ambrożego hymn pojawia się w jutrzni i nieszporach.

Hymn jest ciekawy, bo można z niego wywnioskować, że Ambroży znał dobrze tragedię Eurypidesa – „Hekabe”, jak i Owidiuszowe „Metamorfozy”.

W mszale Leofrica Agnieszka ma własną prefację:

... abyśmy Tobie składali dziękczynienie, Panie, Ojcze święty, wszechmogący wieczny Boże. Uroczyście obchodzimy dzień, uświęcony męczeństwem błogosławionej Agnieszki. Ona wzgardziła ponętą ziemskiego bogactwa, i zasłużyła na niebiańską chwałę. Z pogardą odrzuciła pragnienia ludzkich zalotników, i przyłączyła się do orszaku Króla wieków. Pokonała słabość dziewczęcego ciała, przyjęła śmierć drogocenną ze względu na wiarę w Chrystusa, i ma udział zarówno w Jego wiecznym życiu, jak i w chwale.

Papież dzisiaj błogosławi dwa baranki, z których wełny zrobione będą paliusze.

Stans a dextris eius Agnus nive candidior Christus sibi sponsam et martyrem consecravit.

(Po jej prawicy stoi Baranek bielszy od śniegu, Chrystus, który ją dla siebie uświęcił jako oblubienicę i męczennicę. I aż chce się tutaj dodać: alleluja.)