Wznoszą się

Muszę przyznać, że zupełnie zapomniałem, że dzisiaj zasłania się krzyże i obrazy, i kiedy w kościele zobaczyłem zasłonięty krzyż, ogarnęło mnie silne wzruszenie i przypomniały słowa pieśni: Króla wznoszą się znamiona, tajemnica Krzyża błyska...

Dzienniczek

Zacząłem czytać Dzienniczek św. Faustyny, z myślą, że przyniesie mi ulgę w depresji. Chłopaki w nowicjacie ciągle o nim mówią. Zacząłem czytać na chybił trafił i przeraziłem się. Jezus ciągle ma do Faustyny jakieś pretensje, ciągle ją poniża, chce, aby cierpiała. Nie potrafię tego czytać. Moja przyjaciółka z Karmelu mi napisała, że tak bywa z prywatnymi objawieniami, i że nie wiadomo, odkąd dokąd jest Faustyna, a odkąd dokąd Jezus, a poza tym, Jezus każdego traktuje indywidualnie. I żebym nie czytał, jeśli nie potrafię.

Mnie osobiście jeszcze jedna rzecz związana z Faustyną nie daje spokoju, a mianowicie nowenna do Miłosierdzia Bożego i sama jego uroczystość w czasie oktawy wielkanocnej. Powtarza się w koronce wspomnienie męki Zbawiciela, a nic się nie mówi o Jego Zmartwychwstaniu, które Kościół święty, Matka nasza, właśnie uroczyście przeżywa! Trochę to dziwne, a już zupełnie sprzeczne z liturgią. Owszem, Zmartwychwstały zachował swoje pięć ran krzyżowych, ale już nie cierpi żadnej męki... Rozważaliśmy Jego mękę w Wielkim Poście.

Ktoś ma jakieś swoje doświadczenia z Dzienniczkiem i nowenną? Jak sobie z nimi radzicie?

Sama koronka, odmawiana w ciągu roku, mi nie przeszkadza, tylko w oktawie wielkanocnej zgrzyta.

Rany ludzkie

W jutrzniach Wielkiego Tygodnia prosimy Chrysta Pana, aby uleczył nasze rany, a w Wielką Sobotę śpiewamy w starożytnym hymnie: Ciebie więc prosimy, Chryste, / byś uleczył nasze rany.

Samo odpuszczenie grzechów nie wystarczy. Zostają po nich rany, które tylko Pan może uleczyć. Rany naszej duszy i naszego ciała. Jego dotyk jest leczący, uzdrawiający. Tych ran mam tak wiele, Panie, ulecz je, błagam. Moje rany cuchną i ropieją, mówi psalmista. Tym bardziej potrzebują Twego uleczenia.

Rany ludzkie i rany Boskie. W tych drugich jest nasze zdrowie.

Czy i smutek jest taką raną? Samotność? Odrzucenie? Wszystko to Jezus przeszedł w swej Męce.

Ulecz nasze rany.

Psalm Wielkiego Tygodnia

W antyfonie na Komunię Wielkiego Poniedziałku jest fragment z psalmu 102:3, w Septuagincie i Wulgacie jest to psalm 101: Panie, nie ukrywaj przede mną swojego oblicza * w dniu mego utrapienia. * Nakłoń ku mnie Twe ucho * w dniu, w którym Cię wzywam, * szybko mnie wysłuchaj.

W tradycji Kościoła jest to jeden z siedmiu psalmów pokutnych, niewiązany jakoś szczególnie z Męką Pańską, chociaż mówi o samotności, opuszczeniu i synach śmierci. Dzisiaj, myślę, przypomina on nam w mszy, że Jezus wziął na siebie i dźwigał (jak nam o tym powie prorok Izajasz w Wielki Piątek) wszystkie nasze grzechy, że stał się zamiast nas pokutnikiem pokutującym, aby odpokutować wobec Ojca za zbrodnie ludzkości. I zrobił to w samotności i opuszczeniu.

Lubię ten psalm, często się nim modlę, chociaż już od dawna skóra nie przywarła mi do kości.

Owoce

Obyśmy, z czystą duszą, cieszyli się owocami Twej krwi (z hymnu o dziewicy-męczennicy). Taka modlitwa na piątek Wielkiego Postu. Owoce z drzewa Krzyża.

Odrobina herezji

Mówimy, że Serce Jezusa zostało przebite włócznią. Ale popatrzcie na krucyfiksy, krzyże i obrazki z Ukrzyżowanym: rana po włóczni jest po prawej stronie. W zeszłym roku mieliśmy w nowicjacie prawdziwego lekarza, i on powiedział, że, jeżeli Jezusowi wbito włócznię w prawy bok, to on nie umie sobie wyobrazić, jak w takiej sytuacji przebito Serce Pana. Ewangelia też mówi tylko o boku, pleura, Jezusa.

Męka bez zmartwychwstania

Liturgia uroczystości Bożego Ciała kilka razy wspomina o powiązaniu Eucharystii z Męką Pańską: pamiątka Męki, wprost jest to powiedziane. A przecież każda modlitwa eucharystyczna, nawet Kanon rzymski, głosi, że Eucharystia jest wspomnieniem męki i zmartwychwstania Jezusa. A tu taka wielka uroczystość z niewłaściwą perspektywą: jakby do zbawienia wystarczyła sama Męką Jezusa,; nie znano wtedy jeszcze pojęcia misterium paschalnego. Jak mi kiedyś powiedział o. Augustyn Jankowski, dopiero Sobór Watykański II stwierdził, że w Eucharystii jest uwielbione, a nie umęczone Ciało Pańskie. Niestety, nie powiedział mi, w którym z dokumentów można to znaleźć.

Tajemnica to wielka.

Crucem tuam

A czasami ze świętym przerażeniem mówimy: Panie, dobrze, że tu jesteśmy.

Został umęczony

Kiedyś już o tym pisałem, ale warto przypomnieć zwłaszcza teraz, kiedy tak mocno rozważamy Mękę Pańską. Kilkadziesiąt lat temu można było powiedzieć, że Jezus był umęczony przez swoich oprawców. Dzisiaj trzeba użyć mocniejszego słowa i powiedzieć, że Jezus był torturowany przez swoich oprawców. Bo jakże inaczej określić ubiczowanie, koronowanie cierniem, cierpienia psychiczne: poniżenie, wyszydzenie, bluźnierstwa. Kiedy na ekrany kin, kilkanaście lat temu, wchodził film Pasja, pamiętam, jak Agnieszka Holland powiedziała, że takich filmów nie powinno się robić i pokazywać, i że Chrystus wyglądał tam jak krwawy pulpet. No a jak On miał wyglądać po tych wszystkich torturach?! Przecież prorok wyraźnie pisze: Jego wygląd nie był ludzki.

Rz 15:3

Wyrzuty wyrzucających Tobie spadły na Mnie. Te słowa, skierowane do Ojca, Paweł wkłada w usta Jezusa. Można to zrozumieć tak, że wszystkie nasze pretensje do Boga, nasze wyrzuty wobec Niego, Jezus przyjął na siebie w swojej męce.

Któryś za nas cierpiał rany, Jezu Chryste, zmiłuj się nad nami.

Krzyż i pusty grób

Tomasz z Akwinu w dzisiejszej kolekcie trochę nam zawęził Eucharystię, sprowadzając ją jedynie do pamiątki męki Chrystusa Pana. A przecież Eucharystia od samego początku, od pierwszych dni chrześcijaństwa, jest także, a może przede wszystkim, wspomnieniem i uobecnieniem Zmartwychwstania Pańskiego. Wprawdzie dopiero Sobór Watykański II wyraźnie stwierdził, że w Eucharystii obecne jest uwielbione ciało Jezusa, ale już w najstarszych modlitwach eucharystycznych widzimy w anamnezie wspomnienie nie tylko śmierci ale i zmartwychwstania Pańskiego. Pięknie to widać w Kanonie rzymskim, gdzie wspominamy błogosławioną śmierć, powstanie z Otchłani i cudowne Wniebowstąpienie Chrystusa. Zwróćmy uwagę, że Zmartwychwstanie pozbawione jest jakiegokolwiek przymiotnika, jakiejkolwiek przydawki, i w ten sposób, przez całkowitą prostotę podkreślona jest jego waga, czy może ludzka niezdolność wyrażania tej wielkiej tajemnicy. Dlatego myślmy o spotkaniu w Eucharystii z Jezusem zmartwychwstałym, Jezusem wiecznie żywym, Jezusem, który, powstawszy z martwych, już więcej nie umiera.

Bez złagodzenia

Mówimy, że Jezus cierpiał za nas, że poniósł mękę, że był umęczony. Niektórym może się to kojarzyć ze zmęczeniem lub przemęczeniem. Powiedzmy zatem wprost, współczesnym językiem: przed ukrzyżowaniem Jezus był torturowany.

Ave

Piękna pieśń, która, na szczęście, jest jeszcze czasami śpiewana w kościołach w czasie Wielkiego Postu:

Zawitaj, Ukrzyżowany,

Jezu Chryste; przez Twe rany,

Królu na niebie,

Prosimy Ciebie,

Ratuj nas w każdej potrzebie.

O tak, ratuj nas, jak zaśpiewamy w jutrzni Wielkiej Soboty.

Feria sexta in passione Domini, seu in Parasceve

Lully, lulley, lully, lulley,
The fawcon hath born my mak away.

He bare him up, he bare him down,
He bare him into an orchard brown.

In that orchard there was an hall,
That was hanged with purpill and pall.

And in that hall ther was a bed:
It was hanged with gold so red.

And in that bed there lythe a knight,
His woundes bleding day and night.

By that bedes side there kneleth a may,
And she wepeth both night and day.

And by that bedes side ther standeth a ston,
‘Corpus Christi’ wreten theron.

Nie lubię Pasji śpiewanej po polsku: tekst jest sztucznie archaizowany i nieprzyjemnie się go słucha. Brzmi nienaturalnie. Zresztą, niektórych śpiewających też nieprzyjemnie się słucha, bo zapominają, że kościół to nie opera, a Pasja to nie recital.

Niedziela pokory

Nazywamy tę niedzielę Palmową albo Męki Pańskiej, a jest to także niedziela pokory. Mówi o niej kolekta: Chrystus przyjął ciało i krzyż, aby dać ludziom przykład pokory do naśladowania. Mówi o niej drugie czytanie, z listu do Filipian: Boskie Słowo wyniszczyło się i uniżyło, stając się człowiekiem i umierając na krzyżu.

Panie, obdarz nas łaską zbawiennej pokory. Tak będziemy prosić w Wielki Piątek.

Sorrow and grief

Man of sorrows, wrapt in grief,
Bow Thine ear to our relief:
Thou for us the path hast trod
Of the dreadful wrath of God:
Thou the cup of fire hast drained
Till its light alone remained:
Lamb of Love! We look to Thee,
Hear our mournful litany! (Matthew Bridges)

Z bólem mówimy dziś w jutrzni

Christe, Fili Dei vivi, * Miserere nobis.
Christe, Fili Dei vivi, * Miserere nobis.
Qui attritus es propter scelera nostra.
Miserere nobis.
Gloria Patri et Filio, et Spiritui Sancto.
Christe, Fili Dei vivi, * Miserere nobis.

Attritus, zmiażdżony.

Moda krzyżowa

Teraz modne są drogi krzyżowe egzystencjalne, antropologiczne, psychologiczne... Zapomina się o Męce Jezusa, fizycznym dźwiganiu krzyża i śmierci na nim, opuszczeniu przez bliskich, nawet przez Ojca niebieskiego... 

W centrum ma być On, Zbawiciel i Odkupiciel, który swoją Męką zdobył dla nas zbawienie.

Przez swoją mękę na krzyżu wybawił nas od śmierci wiecznej

Te słowa prefacji były dziś w czasie mszy jak grom z jasnego nieba: jakże straszna musi być owa wieczna śmierć, skoro do wybawienia od niej potrzebna była okrutna męka Jezusa na krzyżu!

Opuszczenie

Jezus na krzyżu skarży się Ojcu, że Go opuścił. Wchodzi w zupełną pustkę, tam, gdzie Boga nie ma, gdzie grzesznik (a więc każdy z nas) jest od Niego całkowicie odcięty, oddzielony. Jezus w to wchodzi w czasie swej męki i śmierci, i wychodzi stamtąd jako Zwycięzca.