Szukając nieba

Hark! She is called, the parting hour is come,

Take thy farewell, poor world, heaven must go home.

Tak zaczyna swój wiersz o Wniebowzięciu Matki Boga angielski poeta z 17. wieku, Richard Crashaw. (Uwspółcześniłem ortografię dla łatwiejszego zrozumienia.) Nadeszła godzina odejścia, rozdzielenia, rozstania – z ziemią, z Apostołami. Niebiosa idą do domu – to jest wspaniałe ujęcie poety, paradoks wyrażający rolę świętej Dziewicy. Niebiosa, mieszkanie Boga, miejsce, gdzie Bóg przebywa. Ona, święta Maryja, stała się na jakiś czas – jakże krótki w dziejach świata, lecz jakże ważny! – mieszkaniem Boga, czyli, rzec można, stała się niebiosami. A teraz idzie do nieba, Ona, żywe niebiosa, przybytek i mieszkanie Boga.

Liturgia obu mszy na Wzięcie do nieba świętej Dziewicy – i wigilijna, i dzienna – wspomina o Arce Przymierza, symbolicznym mieszkaniu Boga na ziemi w czasach Pierwszego Przymierza. Tą Arką, już nie symbolicznie, ale prawdziwie, jest właśnie Maryja, Matka Boga.

Eckhart nauczał, że w naszych duszach Jezus się rodzi. Bóg chce mieszkać w każdym z nas (cf. J 14:23; 15:4), i, chociaż nie możemy być dla Niego takim mieszkaniem, takim 'niebem', jakim była Niepokalana Dziewica, to jednak możemy kiedyś, tak jak Ona, wejść do nieba. 

Come away, my Love,

Come away, my Dove,

   Cast off delay:

The Court of Heav'n is come,

To wait upon thee home;

   Come away, come away.

Chciałbym czasami usłyszeć na mszy 15. sierpnia starą pieśń, która odpowiada jednej z dwóch, podanych do wyboru, mszalnych antyfon na wejście: Wszystkie skarby, co są w niebie, / Bóg wydał, Panno, na Ciebie. / Jak bogata z słońca szata, / z gwiazd korona upleciona / na głowie. (Cf. Ap 12:1)

Święty Wawrzyniec powiedział

Beatus Laurentius dixit: Ego me obtuli sacrificium Deo * In odorem suavitatis. Gaudeo plane, quia hostia Christi effici merui * In odorem suavitatis.

Stać się ofiarą dla Boga, w każdym znaczeniu tego słowa.

Święta trojga imion

Dziś liturgia stawia przed nami świętą Żydówkę, karmelitankę i męczennicę, zagazowaną w Oświęcimiu: Teresę Benedyktę od Krzyża, w świecie Edytę Stein.

Mam nadzieję, że tylko przez przypadek nie ma o niej wzmianki w dzisiejszym Naszym Dzienniku, który przecież codziennie podaje świętego patrona i mszalne czytania na dany dzień.

Światłość ze światłości, czyli rozmyślania w (niekoniecznie żółtej) łodzi podwodnej

O Light Invisible, we praise Thee!

Too bright for mortal vision. (...)

Our gaze is submarine, our eyes look upward

And see the light that fractures through unquiet water.

We see the light but see not whence it comes.

O Light Invisible, we glorify Thee!

Tak pisał T. S. Eliot. Światło to temat święta Przemienienia Chrystusa. Światło, które stało się widoczne, bo stało się człowiekiem. Światło, które zajaśniało na górze, przed trzema apostołami, pomiędzy dwoma prorokami. 

Szczęśliwi, którzy Je ujrzeli, chociaż przez moment, wyraźnie. My widzimy Je tylko przez wiarę, niewyraźnie, z oddali, jak światło jednej łodzi podwodnej widziane, poprzez wody, z drugiej, ale wiemy, że tam jest.

Przemienienie z Ewangeliarza, ok. 1300 roku

 Wprawdzie w święto Przemienienia Pańskiego nie odmawiamy we mszy wyznania wiary, ale możemy pamiętać o Przemienieniu, kiedy mówimy: Bóg z Boga, Światłość ze Światłości.

Przez modlitwy Bogurodzicy niech i dla nas, grzesznych, zajaśnieje Twoje wieczne światło. Dawco światła, chwała Tobie. (z liturgii bizantyńskiej na Przemienienie Pańskie)

Królowa Śnieżna i król-męczennik

Dziś kłaniamy się przed dwiema ikonami: przed Najświętszą Maryją, czczoną jako Salus populi Romani, w bazylice Matki Bożej Większej, i przed Oswaldem, królem i męczennikiem z północnej Anglii. 

Według legendy, śnieg padający w Rzymie 5. sierpnia wskazał miejsce budowy bazyliki Matki Bożej Większej. Cudowny, zimny, biały śnieg... Jakże za nim tęsknię!

Oswald zaś zginął w bitwie z poganami, 5. sierpnia 642 roku, pod Maserfelth. Jeden z moich najbliższych przyjaciół.

Wynagrodzenie

Ewangelia dzisiejsza (Łk 12:13-21) nawiązuje do fragmentu z Księgi Syracydesa, w którym czytamy o wynagrodzeniu, zapłacie dla bogatych: Kiedy mówi: Znalazłem wytchnienie, teraz będę jadł z dóbr moich – a nie wie, jaki czas przeminie [tzn. ile życia jeszcze mu zostało], i zostawi je innym, i umrze (Syr 11:19).

Wcześniej Syracydes pisał: Pomyślność i nieszczęścia, życie i śmierć, bieda i bogactwo od Pana pochodzą (Syr 11:14). Nie można Mu się wymknąć, nie można uciec przed niebiańskim Ogarem.

Trochę się rozczarowałem, myślałem bowiem, że Łukasz w tej perykopie na określenie głupca używa tego samego słowa, co Mateusz w przypowieści o dziesięciu pannach (Mt 25:1-13), ale nie, jest to inne słowo, ἄφρων, w moim odczuciu nieco mniej dosadne niż μωρός u Mateusza.

Pascha naszej Pani

Kościół wschodni zaczyna 1. sierpnia post uspieński, czyli post przed Zaśnięciem Najświętszej Maryi, przed dniem Jej śmierci i wzięcia, z duszą i ciałem, do chwały nieba. Zaśnięcie i Wniebowzięcie świętej Dziewicy nazywane jest w tekstach apokryfów transitus Mariae, czyli przejście Maryi. Jej Syn przeszedł z tego świata do Ojca (cf. J 13:1), Ona zaś za Nim podąża, pierwsza ze zbawionych. Przejście, czyli Pascha: Matka Chrystusa uczestniczy w paschalnej tajemnicy swojego Syna.

Wybaw sługi swoje od wszelkich niebezpieczeństw, Bogurodzico, bo pierwsza po Bogu jesteś naszą obroną, naszą niezdobytą twierdzą. (liturgia bizantyńska, modlitwa odmawiana w czasie nabożeństwa Paraklisis, w dniach postu uspieńskiego)