Trzy łona

Pisałem niedawno o porównaniu łona Dziewicy Maryi z łonem jaskini-grobu, w której złożono martwe ciało Jezusa. Św. Efrem Syryjczyk przedstawia to jeszcze inaczej, i mówi o trzech łonach, z których wyszedł Jezus: łono Maryi przy narodzeniu, łono Jordanu przy chrzcie, i łono Szeolu przy zmartwychwstaniu.

Powinienem nauczyć się syryjskiego.

Leon XIV bardzo ładnie mówił o Kościołach wschodnich na spotkaniu z ich przedstawicielami, przybyłymi do Rzymu na Rok Święty. Tutaj można przeczytać.  Zwracam uwagę na cytat z Leona XIII: aby „każdy misjonarz łaciński, zarówno z duchowieństwa diecezjalnego, jak i zakonnego, który poprzez zachęty lub pomoc skłoni jakiegokolwiek chrześcijanina wschodniego do przyjęcia obrządku łacińskiego”, został „pozbawiony i wykluczony ze swojego urzędu” . Ciekawym, jak się ma do tego męczeństwo św. Andrzeja Boboli...

Wieki ciemnoty i błędu

Wieki niewłaściwego rozumienia liturgii sprawiły, że Wielką Sobotę traktuje się często jako dzień świąteczny, wesoły i pogodny. I wieków potrzeba, żeby to błędne myślenie się zmieniło. 70 lat od reform Piusa XII nie wystarczyło, aby ta zmiana w mentalności ludzi się dokonała, aby Wielką Sobotę postrzegano jako dzień milczenia i żalu, zejścia Pana do Otchłani i oczekiwania na Jego zmartwychwstanie w świętą Noc. To ma być dzień smutny (w jutrzni śpiewamy: Zbawicielu wszystkich ludzi, przyjmij śpiewy pełne żalu), ale z nadzieją.

Ta ikona

Ikona Maryi, którą najbardziej kocham? Ta z Deisis Teofana Greka, we wczorajszym wpisie zamieszczona jako Orędowniczka nasza.

Kiedy myślimy o Maryi wziętej do nieba, trudno się nie ucieszyć, nawet pomimo ciemności, o których czytam w książce The Depth of God's Reach.

Dwugłos z krainy umarłych

Bóg wyzwoli moją duszę z krainy umarłych, zabierze mnie do siebie (Ps 49:16). Te słowa wypowiadać mogły dwie osoby. Pierwsza z nich to Jezus, przebywający po swej śmierci w Otchłani, Hadesie, czyli krainie umarłych. Modli się On do Ojca, aby Go stamtąd wyprowadził przez zmartwychwstanie. Druga to praojciec Adam i wszyscy sprawiedliwi zamknięci w krainie umarłych i czekający na wybawienie przez misterium paschalne Chrystusa Pana.

Czeluść zagłady

Szeol, tartar i Tartar, barathron, Otchłań, inferi i infernum, fovea consumptionis, czeluść, hades i Hades. Co jeszcze?

I jeszcze: o czym myśleć w 6. Niedzielę Wielkanocną

Verbum Domini

–  głębiej niż rozpacz

1995, 2008

I jeszcze pewnie kilka lat pomiędzy. Dziś jest dzień samobójcy, dzień,  kiedy ciężar ciała, ciężar serca i ciężar ducha i duszy są dotykalne. za duże, aby można było je unieść. To jest dzień ciemności i krainy zapomnienia. To jest dzień umarłych, którzy nie wstają już z krainy umarłych. Tego nie da się powiedzieć, jak jest, czy co się dzieje, bo wszystko dzieje się tak bardzo szybko jak wtedy, kiedy życie podaje sobie ręce ze śmiercią. Jak wtedy, kiedy Pan otchłani i piekła, który żyje na wieki wieków, z niespotykanym pośpiechem rusza ku ziemi, a ona przed Nim drży i się trzęsie.

Jeszcze srebrny blask księżyca, co bladością pokrył lica, ale gwiazdy nieruchome. Kto widział, ten wie.

Wszystko, co zechciał

Czytamy w psalmie 135:6, że Pan uczynił wszystko, co zechciał, w głębinach, czy raczej w otchłaniach. I to jest także nawiązanie do zmartwychwstania, do wyjścia Chrystusa z Otchłani, bo nawet tam może On uczynić wszystko, co zechce.

Jeden z najpiękniejszych tytułów

W Księdze Judyty Bóg nasz nazwany jest wybawcą tych, którzy stracili nadzieję. Jakże dobrze rozumiem to wezwanie, ten tytuł Boży.

 

Pamiętam, jak przeczytałem ten fragment po raz pierwszy i przejął mnie do głębi, zrozumiałem, że mówi o mnie, który wędruję po ścieżkach otchłannych.

IV Modlitwa Eucharystyczna

Gdyby ta Modlitwa mogła być odmawiana bez swojej prefacji, z jakąś inną, to byłaby odpowiednia do mszy w świętą Noc Zmartwychwstania, jako że wyraźnie wspomina zstąpienie Chrystusa do Otchłani, a po nim Zmartwychwstanie.

Głos, co z Otchłani się wznosi

Jezu Chryste, jak zstąpiłeś do Otchłani i połączyłeś się tam ze mną, tak dzisiaj powstań ze mną z mojej otchłani, bo oplotły mnie więzy śmierci. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Qui nunc it per iter tenebricosum illud, unde negant redire quemquam

Cytat mówi o wróbelku, pochodzi z wiersza Katullusa, może wydawać się nie na miejscu... Ale nie o wróbelka mi tutaj chodzi, a o tę cienistą drogę do miejsca, z którego nikt nie wraca. Jezus przeszedł tę drogę, dotarł do pierwotnej ciemności, ciemności śmierci i opuszczenia, i przeszedł tę drogę z powrotem, i wrócił. Pierwszy ze wszystkich ludzi.

O zejściu śmiertelnym czytam dobrą książkę

Który spoglądasz w otchłanie

Bóg, który zasiada na cherubach, spogląda w otchłanie naszych serc, bo podobne do przepaści jest serce i wnętrze człowieka. Ale spogląda też w otchłanie, w które zstąpił Jego Syn umiłowany, w ciemności najgłębszego osamotnienia i oddalenia od Boga. W swoim Synu Bóg je przeniknął i napełnił niestworzonym światłem, smutek przemienił w radość.

Sabbatum sanctum

Jesteś przy mnie, kiedy położę się w Otchłani (Ps 139:8).

Nawet jeśli tego nie czuję i nie dostrzegam.

Huan znowu chory. Gdzie jest Pan, Bóg Eliasza?

Zawsze zło

Każda wojna jest zła. Jedyna, która taka nie była, to ta, którą stoczył Chrystus z szatanem na krzyżu i w Otchłani.

Bóg wyprowadza z największej zagłady

To nam dzisiaj przypomina Tobiasz (Tb 13:2) w brewiarzu: Bóg wprowadza do Otchłani i z niej wyprowadza. Ilustruje to ikona Zstąpienia do Otchłani, na której Chrystus wyprowadza z podziemnej krainy, z miejsca zagłady, Adama i Ewę. Grzech sprawił, że prarodzice trafili do Otchłani, z wyroku Boga sprawiedliwego, ale ten Bóg jest też miłosierny, dlatego ich z niej wydobywa i wprowadza do nieba.

Qui descendisti in regnum mortuorum

1. Płaczcie, Anieli, płaczcie, Duchy święte,
radość wam dzisiaj i wesele wzięte;
płaczcie przy śmierci, płaczcie przy pogrzebie
Króla waszego i Boga na niebie.

2. Płacz, jasne słońce, płacz, koło miesięczne;
zalejcie, gwiazdy, światła swoje wdzięczne;
płaczcie, promienie z nieba wywieszone,
wasze przedniejsze światło zagaszone.

3. Płaczcie, obłoki, płaczcie, chmury dżdżyste,
łzy zamiast rosy wylejcie rzęsiste;
Pan już nie żyje, co rękami swymi,
was porozpinał nad okręgiem ziemi.

4. Płacz, i ty, ziemio, którą człowiekowi
Bóg oddał w darze, jak swemu Synowi;
ten, który niegdyś powstał z mułu twego,
dziś ukrzyżował Stworzyciela swego.

5. Płaczcie, pagórki, góry i doliny,
płaczcie, zwierzęta, ptaki i rośliny;
zapłońcie wstydem, zalejcie się łzami,
bo król wasz zabił Króla nad królami.

6. A na ostatek zapłacz ty, człowiecze;
to przez twe zbrodnie Krew z Chrystusa ciecze;
dla ciebie umarł Syn Boga Jedyny,
by cię wybawić z grzechów twoich winy.

Bardzo lubię tę pieśń, śpiewaną właściwie tylko raz w roku. Znam kościół, w którym zawsze śpiewano ją na zakończenie liturgii Wielkiego Piątku.

A księża-komentatorzy w telewizji wprowadzają, jak zwykle, w błąd, mówiąc, że Wielki Piątek to jedyny dzień bez Eucharystii. Nieprawda, w Wielki Piątek jest Eucharystia, udziela się przecież Komunii w czasie liturgii, zanosi się ją chorym. Nie ma tylko mszy. Natomiast jedynym dniem bez Eucharystii jest Wielka Sobota, kiedy nie ma mszy i nie ma Komunii, nawet dla chorych. To myślenie o Wielkim Piątku jako o dniu bez Eucharystii jest jakieś potrydenckie. Ci, którzy uczą liturgiki w seminariach, powinni z nim walczyć.

Kiedyś myślałem, że napiszę, dlaczego jestem Marcinem od Zstąpienia do Otchłani, ale doszedłem do wniosku, że to zbyt osobiste, aby się uwewnętrzniać publicznie. A przecież nawet przyjaciołom o tym nie opowiadałem.

Jezus zstępuje do Otchłani, a Otchłań Go nie ogarnęła. Ciemności nie są w stanie pojąć ani opanować Słowa, jak czytamy na początku Ewangelii św. Jana. Nawet ciemności królestwa umarłych.

Opuszczenie

Jezus na krzyżu skarży się Ojcu, że Go opuścił. Wchodzi w zupełną pustkę, tam, gdzie Boga nie ma, gdzie grzesznik (a więc każdy z nas) jest od Niego całkowicie odcięty, oddzielony. Jezus w to wchodzi w czasie swej męki i śmierci, i wychodzi stamtąd jako Zwycięzca.