Trzy czwartki

Wielki Czwartek, Wniebowstąpienie, Boże Ciało. Wszystkie trzy przedstawiające Inną Obecność Jezusa. Zapowiedziana, dokonana, trwająca. Syn Człowieczy w chwale swego Ciała i Krwi.

Szkoda, że do kolekty dzisiejszej nie dodano, iż w Sakramencie jest pamiątka nie tylko męki, ale i zmartwychwstania Pańskiego, że pożywamy chwalebne Ciało Pańskie. Kiedy ta kolekta powstawała w wiekach średnich, tego tak nie postrzegano, łaciński legalizm na to nie pozwalał. Ale teraz, kiedy lepiej dostrzegamy misterium paschalne, można było tę zmianę wprowadzić.

Na mszy dowiedziałem się, że dziś jest pierwszy dzień tygodnia, w którym Jezus Chrystus zmartwychwstał i zesłał na Apostołów Ducha Świętego. Taka ignorancja czy bezmyślność w trakcie sprawowania mszy?

Jesteś kapłanem tak jak Melchizedek: poruszające, że śpiewamy słowa tego starożytnego i tajemniczego psalmu, i wiemy, że wypełniają się one w Chrystusie Jezusie, Panu naszym. Siądź po mojej prawicy... z łona jutrzenki zrodziłem Cię jak rosę. To mój ulubiony psalm, może dlatego, że taki niejasny.

Nieudany rok C

Uważam, że niezbyt mądrze wprowadzono podział na Ewangelie synoptyczne roku A, B i C w Wigilię paschalną, Wniebowstąpienie i Zesłanie Ducha Świętego. Tak wielkie uroczystości powinny zostać z jedną Ewangelią, i w przypadku Wniebowstąpienia powinna to być Ewangelia według św. Marka. Dlaczego? Dlatego, że Mateusz Wniebowstąpienia w ogóle nie opisuje, a Łukasz opisuje je w Dziejach Apostolskich, z których jest wzięte pierwsze czytanie tej uroczystości, po co więc czytać jeszcze jeden jego opis, z Ewangelii, tak jak to jest w tym roku? No ale cóż, już tego nie zmienią, i zostanie tak na wieki wieków.

Tryptany. Leki na klasterowe bóle głowy. Niestety, neurolog (dr n. med.) nie wiedziała, że nie należy ich łączyć z lekami stosowanymi w chorobie dwubiegunowej (lit i SNRI). Może nastąpić zespół serotoninowy, potencjalnie groźny dla życia. Na szczęście nie wykupiłem. Leku, znaczy się.

W niektórych krajach poza Polską

A więc np. w Annwfyn, dzisiaj Pan wśród radości wstępuje do nieba. Tak naprawdę, Wniebowstąpienie to druga strona Zmartwychwstania. Wywyższenie Syna Człowieczego i przemienienie Go chwałą, jak to już zapowiadały nieszpory Wielkiej Soboty (ant. do pieśni Maryi). Całe misterium paschalne, które przeżywamy w tym świętym czasie wielkanocnym, a które ma przenikać i przemieniać nasze życie, jak o to prosiły liczne modlitwy.

Śpiewajcie psalmy Bogu, śpiewajcie, * śpiewajcie Królowi naszemu, śpiewajcie.

Morderstwo A B C

Wydawać by się mogło, że największe święta roku liturgicznego powinny być wyłączone z cyklu A-B-C. Co roku przecież czytamy te same Ewangelie w Narodzenie i Objawienie Pańskie, ta sama Ewangelia jest co roku w Narodzenie Jana Chrzciciela i Wniebowzięcie Maryi Dziewicy. Tymczasem bardzo nieroztropnie,  żeby nie rzec – głupio, liturgiści wstawiają podział A-B-C tam, gdzie go być nie powinno – jak chociażby w Wigilię Paschalną. To samo spotkało też obchodzone dzisiaj święto Wniebowstąpienia. Doprowadziło to do kolejnego wynaturzenia: w Ewangelii Mateusza, czytanej w roku A, w ogóle nie ma opisu  Wniebowstąpienia, zapisane są na końcu tylko słowa Jezusa dotyczące głoszenia Ewangelii i udzielania chrztu. Rok B, Marek, ma bardzo dobry opis Wniebowstąpienia. W roku C czytamy świętego Łukasza, ale jego czyta się też w pierwszym czytaniu, z Dziejów Apostolskich, więc to trochę dublowanie autora. Po co to zrobiono, nie wiem. Ale się mi to nie podoba.

To samo, niestety, będzie też w dzień Pięćdziesiątnicy.

Zapomniałem o zrobieniu zdjęcia

Victricis carnis gloria

Syn, który wstąpił do nieba, staje przed Ojcem ze zwycięską chwałą Wcielenia. Staje w swoim człowieczeństwie, w którym umarł na krzyżu, a znakiem tego są chwalebne rany w w Jego rękach, nogach i boku, w człowieczeństwie, w którym zmartwychwstał, z prawdziwym ciałem. Taki właśnie Jezus staje dziś przed Ojcem jako arcykapłan Nowego Przymierza, którego ofiarą jest Jego święte Ciało, zwycięskie Ciało. Culpat caro, purgat caro, regnat caro Verbum Dei. Amen.

O rex gloriae, Domine Iesu

Bramy, podnieście swe szczyty,

unieście się, odwieczne podwoje,

aby mógł wkroczyć Król chwały.

       Któż jest tym Królem chwały?

       Pan Zastępów, On jest Królem chwały!

Wrażliwość Jezusa

Jak mówimy dziś w I nieszporach (bo ja jutro obchodzę Wniebowstąpienie, mam gdzieś durną decyzję biskupów polskich, niezgodną ze słowem Bożym), Jezus modli się do Ojca: Proszę za nimi, nie za światem, bo idę do Ciebie. W tych słowach widać wielką wrażliwość Jezusa, Jego troskę o tych, którzy zostaną bez Niego, bez Niego w takiej postaci, jaką do tej pory znali. Czy i my jesteśmy pośród nich, czy razem ze światem?

Triady (nie walijskie)

Trzy najgłupsze decyzje polskich biskupów: walka o zrobienie 6 stycznia dniem wolnym od pracy; przeniesienie Wniebowstąpienia z czwartku na niedzielę; zamiana drugiej niedzieli Adwentu na uroczystość Niepokalanego Poczęcia. 

To nie przypadek, że Wniebowstąpienie przypada we czwartek, 40. dnia po Zmartwychwstaniu: czwartek to dzień eucharystyczny, Wniebowstąpienie to początek nowej obecności Jezusa na świecie, poprzez sakramenty.

Zawroty głowy

Jezus, który wstąpił ponad niebios chóry, tak samo przybędzie do was po raz wtóry. Alleluja.

Tak zmieniłem jedną zwrotkę w mojej pieśni na Wniebowstąpienie.

Wczoraj poszedłem z matką do lekarza, bo miała silne zawroty głowy. Wracamy, a ja czuję, że też mam zawroty głowy, i tak cały dzień, do wieczora. Uświadomiłem sobie wieczorem, że nie wziąłem rano swojego zestawu czterech leków, i zawroty głowy to objawy odstawienne.

A dziś przypomniał mi się dialog między Różą a Stokrotą, która mówi: Nie mogę sprzątać, bo mam od tego zawroty głowy, lekarz mi to powiedział. Róża: Gdyby tak było, byłabyś najzdrowszą osobą na całej ulicy.

W niebo dziś wstępujesz

Brewiarz trydencki na dzisiejszy dzień Wniebowstąpienia był bardzo ubogi: tylko dwa hymny (jeden wspólny dla nieszporów i jutrzni, drugi dla nocnego oficjum), ten sam zestaw antyfon w jednych i drugich nieszporach i w jutrzni, czytanie biblijne takie samo jak w mszy. Jakie to szczęście, że mamy nowy brewiarz, liturgię godzin z bogactwem jej tekstów na tak wielkie, a niedoceniane i zapomniane, święto.

Konkret Wniebowstąpienia

Z hymnu jutrzni: Patris praesentans vultibus / victricis carnis gloriam. Chrystus przedstawia Ojcu zwycięską chwałę ciała, tego ciała, które wziął z Maryi Dziewicy, które cierpiało na krzyżu, umarło, zostało pogrzebane i zmartwychwstało. Przedstawia Ojcu coś bardzo konkretnego, dotykalnego. I nas taka chwała czeka.

Błogosławiony jesteś na sklepieniu nieba, alleluja.

Szósta niedziela wielkanocna

Jutro zaczynają się dni krzyżowe, dni śpiewania litanii do Wszystkich Świętych przed uroczystością Wniebowstąpienia, która będzie we czwartek. (Nie zgadzam się tutaj z tym, co zrobili biskupi polscy, przenosząc Wniebowstąpienie na niedzielę; dla mnie ono jest i pozostanie na zawsze we czwartek po VI niedzieli wielkanocnej.) Będziemy błagać o wstawiennictwo Wszystkich Świętych, aby Bóg pobłogosławił plonom, oddalił od nas choroby i nieszczęścia, obdarzył wszelkim dobrem duchowym i doczesnym.

In between

W dni między Wniebowstąpieniem Pańskim a Zesłaniem Ducha Świętego Kościół, matka nasza, zwraca w liturgii uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze, uzmysławiamy sobie, wciąż na nowo, że Zmartwychwstały zasiadł po prawicy Ojca, i poddany Mu został (także jako człowiekowi) cały kosmos. Ta myśl pojawia się głównie w jutrzni tych dni. Po drugie, trwamy w nowennie, czyli dziewięciodniowym oczekiwaniu na Ducha Świętego, i o tym przypominają głównie nieszpory. Niech Król chwały i Pan Zastępów ześle nam obietnicę Ojca, Ducha prawdy!

Dzięki składajmy Panu, Bogu naszemu

Wniebowstąpienie to dzień dziękczynienia, podkreślają to hymny brewiarzowe i kolekta. Dziękujemy Jezusowi za to, że wyniósł naszą ludzką naturę ponad niebiosa niebios, na prawicę Ojca. Dziękujemy za to, że jest naszą Głową, a my Jego mistycznym Ciałem. Dziękujemy za to, że odchodząc, pozostał z nami, tak jak przychodząc do nas, nie opuścił Ojca w niebie. Dlatego z dziękczynieniem śpiewajmy: Pan wśród radości wstępuje do nieba, alleluja.

Pieśń na Wniebowstąpienie

Pozwolę sobie przypomnieć moją pieśń na Wniebowstąpienie. Da się zaśpiewać na dwie melodie, Chrystus zmartwychwstan jest i Chrystus Pan zmartwychwstał.
 
O Chryste, nasz Panie, w niebo dziś wstępujesz,
daj nam tam przebywać, gdzie z Ojcem królujesz, alleluja.

Na Oliwnej Górze uczniowie zebrani,
gdyś do nich przemówił, pokłon Ci oddali, alleluja.

Ducha obiecałeś, Obrońcę w potrzebie,
aby u nas mieszkał, gdy Ty jesteś w niebie, alleluja.

Zasiadłeś na wieki po prawicy Ojca,
a Twoje władanie nie uświadczy końca, alleluja.

O Galilejczycy, czemu tu stoicie
i za Odchodzącym w niebo wciąż patrzycie? Alleluja.

Jezus, który wstąpił na niebieskie chmury,
tak samo przybędzie na świat po raz wtóry, alleluja.

O zwycięski Królu i Zastępów Panie,
okaż nam łaskawie Twoje zmiłowanie, alleluja.

Nunc clarificatus est Filius hominis, et Deus clarificatus est in eo, alleluia

Zajaśniał święty dzień, przez wszystkich upragniony – pardon, nie wszystkich, bo np. polscy biskupi postanowili, dla większego pożytku duchowego wiernych (jakżeby inaczej!) przenieść ten dzień na następną niedzielę. Dzień Wniebowstąpienia Pańskiego, który, zgodnie z Pismem, powinniśmy obchodzić czterdziestego dnia po Wielkanocy, czyli dzisiaj. Aaa... W tym roku niedziela, na którą przeniesiono Wniebowstąpienie, wypada 8. maja, czyli w dzień św. Stanisława, biskupa i męczennika. Jestem gotów przyjmować zakłady, a i sam na nie postawić, że uroczysta msza, z udziałem całego lewitującego Episkopatu, będzie sprawowana według formularza o św. Stanisławie. Oczywiście, dla większego pożytku duchowego wiernych. I w ogóle co tam wstąpienie Pana do nieba, na prawicę Ojca, wobec św. Stanisława. Nie wiem, czy wołać o pomstę do nieba, czy złorzeczyć, czy niecenzuralne słowa rzucać. Makabra, makabra polskiego Episkopatu. Czy można się modlić, mieć nadzieję, że kiedyś Wniebowstąpienie, jakże ważne święto, wróci na dzień sobie właściwy?

Ważne święto, jak i Objawienie, ale kto o Wniebowstąpieniu pamięta? Niech się przyzna...

Tyle uzasadnionych żali, i niech Bóg się zmiłuje nad polskim Episkopatem. Chciałem skupić się na brewiarzowych prośbach tej uroczystości, są wspaniałe. Zwracamy się do Pana Jezusa jako Króla chwały, który ułomność naszego ciała wyniósł nad niebiosa, aby rozjaśnione zostało chwałą, i prosimy: aby nam przywrócił godność dawnego życia, tego sprzed grzechu pierworodnego, rajskiego; aby dał nam zmierzać ku sobie drogą miłości, pozwolił nam zdążać ku Niemu myślą i sercem. W jutrzni wspominamy Jego ofiarę i kapłańską godność (to dzień, w którym niejako rozpoczął swą kapłańską służbę przed obliczem Ojca w niebie; cf. modlitwa nad darami w wigilię Wniebowstąpienia), błagamy, aby wysłuchał naszych próśb, aby nas przez swą ofiarę dopełnił, uczynił doskonałymi, pełnymi w zbawieniu. Tyle treści, tyle skarbów w liturgii Wniebowstąpienia! Dlaczego tak się ją lekceważy?

Jeszcze dwie antyfony z nieszporów Wniebowstąpienia, przedtrydenckie:

Sede a dextris meis, dixit Dominus Domino meo, alleluia (do psalmu 110 [109]).
Qui habitas in caelo, miserere nobis, alleluia (do psalmu 123 [122]). 

PS Nawet w niemieckim kalendarzu z Gwiezdnymi wojnami zaznaczono, że 5.05 jest Wniebowstąpienie!

Wątki i nici, czyli kobierzec biblijny i liturgiczny

Dobrze jest patrzeć na liturgię jak na kobierzec, na którego osnowie splatają się różne wątki, śledzić nici, patrzeć, jak pojawiają się w różnych wzorach.

Weźmy np. czytanie z jutrzni 6. stycznia, z proroka Izajasza (Iz 52:7-10). Ten sam fragment czyta się we mszy 25. grudnia. To czytanie pokazuje, jak powiązane ze sobą są Narodzenie i Objawienie Pańskie. Więcej jeszcze, w responsorium 6. stycznia śpiewamy słowa, które w liturgii 25. grudnia były kiedyś śpiewane po grecku i po łacinie, do dziś śpiewane są przed Ewangelią: Zajaśniał nam dzień święty, przyjdźcie narody, i oddajcie pokłon Panu. Blask Narodzenia Pana przechodzi płynnie w blask Jego Objawienia.

W bożonarodzeniowym hymnie nieszpornym śpiewamy, że całe stworzenie wysławia z radością Ojca, który Chrystusa posłał na świat. Dzieje się to przez nasze usta, kiedy we mszy śpiewamy Bogu Ojcu: Chwalimy Cię, błogosławimy Cię, wielbimy Cię, wysławiamy Cię, dzięki Ci składamy, bo wielka jest chwała Twoja.

W noc Narodzenia Pańskiego czytamy homilię św. Leona Wielkiego. Chrystus przyjął naturę ludzką, mówi święty papież, aby pokonać diabła, sprawcę śmierci. W oktawę Bożego Narodzenia czytamy fragment z Listu do Hebrajczyków, z podobnymi słowami: przez śmierć, możliwą dzięki przyjęciu ludzkiej natury, Chrystus pokonał diabła, który miał władzę nad śmiercią (Hbr 2:14).

Boska Mądrość, Chrystus, w Księdze Syracydesa, czytanej w 2. niedzielę po Narodzeniu Pańskim, mówi o sobie: W świętym przybytku pełniłem przed Nim (tzn. Bogiem) świętą służbę, dosł. liturgię (Syr 24:10)). List do Hebrajczyków, który czytamy, m. in., w czasie wielkanocnym, przedstawia Chrystusa jako Arcykapłana, pełniącego świętą służbę, liturgię, w przybytku Pana w niebiosach (Hbr 8:1-2).

Wiele jeszcze takich powiązań możemy odkryć w liturgii. Mesjański psalm drugi śpiewa się w noc Narodzenia Chrystusa i w Wielki Piątek: w pierwszy i ostatni dzień Jego życia ziemskiego. Psalm mówi o Jego zrodzeniu przed wiekami, z Ojca, i o Jego Męce i Zmartwychwstaniu.

Z Listu do Hebrajczyków jest czytanie w nieszporach wielkanocnych (Hbr 10:12-14). W dzień Wniebowstąpienia czytamy je w jutrzni. Czytamy, że Chrystus złożył jedną ofiarę za grzechy i zasiadł po prawicy Boga. Zmartwychwstanie i Wniebowstąpienie, w ludzkim czasie rozdzielone od siebie czterdziestoma dniami, są powiązane, połączone w Boskiej perspektywie: po Męce na krzyżu, czyli złożeniu ofiary, Zmartwychwstanie Jezusa jest Jego wyniesieniem, wejściem do chwały Ojca, do niebiańskiego przybytku.

W Niepokalane Poczęcie Najświętszej Maryi czytamy w nieszporach fragment z Listu do Rzymian (Rz 8:29a. 30a): Bóg Ją przeznaczył na Matkę swego Syna, powołał Ją i usprawiedliwił, zachował od grzechu. Ten sam fragment czytamy w nieszporach Wniebowzięcia Matki Bożej, ale wers 30. jest już cały: Bóg Ją usprawiedliwił i obdarzył chwałą. Wniebowzięcie dopełnia Niepokalane Poczęcie.

To tylko kilka przykładów, najprostszych. Szukajmy, a znajdziemy ich więcej, i ujrzymy niesamowite piękno liturgicznego kobierca. Jak Pismo jest samo dla siebie najlepszym objaśnieniem, tak też jest i z liturgią.

Na obłokach nieba

Obłok zabrał Go im sprzed oczu (Dz 1:9). Obłok, czyli znak obecności Bożej. Już w pradawnych czasach, kiedy lud Izraela wychodził z Egiptu i wędrował przez pustynię, Bóg objawiał się w obłoku. Obłok zstąpił na górę, na której Jezus przemienił się wobec swoich uczniów, przy świadectwie Mojżesza i Eliasza. Obecność Boga, Boska sfera. Teraz obłok zasłania Jezusa, wstępującego do nieba, czyli w sferę Boską, w to tajemnicze miejsce, poza naszym poznaniem, w którym sam Bóg mieszka. Jednocześnie ten obłok Wniebowstąpienia przypomina, zgodnie ze słowami aniołów, o powtórnym przyjściu Pana, z wielką mocą i chwałą, na obłokach niebieskich (Mt 24:30). Ileż tajemnic w jednym obłoku...

Przez Twoje święte Wniebowstąpienie

Nie jest tak źle ze śpiewami na czas Wniebowstąpienia Pańskiego: mamy Chrystus Pan w niebo wstępuje, jest O Chryste, nasz Panie, jest też Przez Twoje święte Wniebowstąpienie. Pasuje też do tych dni zwrotka Ustąpcie od nas z pieśni Zwycięzca śmierci. I jest Wesel się, Królowo miła z odpowiednim wersem, tzn. wstąpił w niebo, Pan nad pany. Oby tylko organiści o tym pamiętali.