Adwokat

Taki w sądzie, nie w kieliszku. Adwokatem jest Duch Święty, po grecku parakletos. To od czasownika para-kaleo, czyli przy-woływać, po łacinie będzie to ad-vocare, stąd ad-vocatus, czyli przywołany na pomoc. Adwokat w sądzie, czyli obrońca. Taki jest Duch Święty. To więcej niż pocieszyciel. Dobrym tłumaczeniem jest angielskie słowo comforter. Ten, który wzmacnia, daje siłę. Duch, który sprawia, że nie jestem samotny, bo mieszka u mnie, jak zapewniał Jezus (J 14:16).

Dni przed Zesłaniem Ducha Świętego są piękne w liturgii, teksty o Nim mówiące... Ten tydzień jest jak tydzień przed Bożym Narodzeniem, pełen tęsknoty i oczekiwania. Przyjdź, mówi Oblubienica do Ducha. Przyjdź i odziej mnie na ucztę weselną Baranka.

Quod operata est divina dignatio

Kościół dziś modli się w kolekcie o to, aby Bóg dokonał i w naszych czasach tego, co zdziałał w początkach głoszenia Ewangelii. Czy chodzi tu o mówienie językami, spektakularne uzdrowienia, wskrzeszenia, o jakich czytamy w Dziejach Apostolskich? Chodzi o coś o wiele bardziej zwyczajnego, a nie mniej cudownego: chodzi o nawrócenie serca. Bo w dniu Pięćdziesiątnicy nie to było ważne, że Apostołowie mówili różnymi językami, ale to, że wskutek tego tak wiele osób się nawróciło i przyjęło chrzest ku zbawieniu.

Caliginem nostri temporis lumine Spiritus tui dispelle

Ignis ille, qui super discipulos mirandus apparuit, corda nostra ab omni malo potenter expurget.

Co ma się powtórzyć?

W dzisiejszej kolekcie, bardzo starej, bo pochodzącej, jeśli mnie pamięć nie myli, z Sakramentarza gelazjańskiego, prosimy, aby Bóg odnowił w sercach wierzących to, czego Duch Święty dokonał w początkach głoszenia Ewangelii. O co może chodzić? O jakieś cuda? O uzdrowienia? O mówienie różnymi językami?

 

Myślę, że chodzi o coś, czego doświadczyć może każdy z nas na co dzień: chodzi o nawrócenie. Kiedy święty Piotr przemawiał po Zesłaniu Ducha Świętego, to mówił właśnie: Nawróćcie się. Duch Święty dokonuje nawrócenia w naszych sercach, i o to prosimy w dzisiejszej kolekcie. Niech się tak stanie, niech się stanie.

50 dni się wypełniło

Przybądź, Tchnienie stwórcze,

Nawiedź dusze tych, co Twoi,

Łaską z wysoka napełnij

Serca, które stworzyłeś.

Dziś będzie inaczej

Dziś wigilię Pięćdziesiątnicy będę obchodzić nie według brewiarza, ale według mszału, z kilkoma czytaniami ze Starego Testamentu, tak jak w Wigilii wielkanocnej, z psalmami i modlitwami. O. Módl się, jak możesz, nie módl się, jak nie możesz. Ewentualnie potrafisz zamiast możesz.

Duchu Święty, Panie mój

W roku 754 Pięćdziesiątnica też wypadała 5 czerwca, i wtedy poniósł śmierć męczeńską św. Bonifacy. Podwójna czerwień, liturgicznych szat i przelanej krwi.

Nic mądrego, czego dotąd nie napisałem, na Zesłanie Ducha Świętego nie wymyślę, więc zacytuję słowa z IV Modlitwy Eucharystycznej, mówiące o tajemnicy Ducha Świętego i Jego powiązaniu z misterium paschalnym:

Jezus, zmartwychwstając zwyciężył śmierć i odnowił życie. Abyśmy żyli już nie dla siebie, ale dla Chrystusa, który za nas umarł i zmartwychwstał, zesłał On od Ciebie, Ojcze, jako pierwszy dar dla wierzących, Ducha Świętego, który dalej prowadzi Jego dzieło na świecie i dopełnia wszelkiego uświęcenia.

Wbrew pozorom, Duch Święty bardzo często pojawia się w liturgii, i w brewiarzu, i w Mszy, i w innych sakramentach. Trzeba tylko chcieć Go dostrzec.  Niech On nas prowadzi i uczyni darem dla Ciebie, Ojcze.

Dominica Pentecostes

Dziś Pięćdziesiątnica, Zesłanie Ducha Świętego, ósma niedziela wielkanocna, czyli wielka oktawa całego okresu wielkanocnego. Ten radosny okres świętowania Zmartwychwstania Chrystusa wyróżnia się spośród innych okresów liturgicznych, a dziś go kończymy. Trochę smutno, ale taka kolej rzeczy pod Księżycem, nic nie trwa wiecznie. Czas wielkanocny jest obrazem życia w niebie, a tymczasem żyjemy na ziemi, i do tej codzienności musimy jutro, liturgicznie, wrócić.

O Duchu Święty...

Wszystko w nas nikczemne
I wszystko daremne,
Czego dotykamy.

Ale Ty nas włączasz
W krąg Syna i Ojca,
W Twój krąg, o Miłości. (Jadwiga Stabińska OSBap)

Kilka myśli o naturze

Wiosna jest smutna, bo wszystko tak szybko przekwita, przemija. Jeśli nawet wiosna, jak uważał Beda Czcigodny, przypomina czas stworzenia świata i rajskie szczęście, to przez przemijanie przypomina też Upadek i skutki grzechu pierworodnego, przez który śmierć weszła na świat.

Wrony mogłyby być dowodem na istnienie szatana: silne, okrutne, przebiegłe, inteligentne, złośliwe, mordercze.

Starożytny Kościół rzymski w środę po Zesłaniu Ducha Świętego zaczynał lato. Pięćdziesiątnicę obchodzono przez trzy dni, od niedzieli do wtorku (najnowsze wydanie Mszału rzymskiego też wspomina o takim obchodzie), a w środę zaczynały się dni postu letniego, suche dni letnie, na rozpoczęcie duchowe lata. Była to połączona z postem prośba do Boga o błogosławieństwo na następną porę roku: Panie, spraw, aby dusze nasze przynosiły owoce dzięki obfitości niebiańskiej łaski, a wtedy będziesz nam mógł dać urodzajne plony ziemi (modlitwa z piątku suchych dni letnich, Sacramentarium Gelasianum).

Wiosna, lato... Jedno i drugie za ciepłe od kilkunastu lat.

I stał się cud, alleluja

Zapalili dziś paschał na mszę!

Duchu Święty, Boże

Światłości najświętsza, serc wierzących i niewierzących wnętrza poddaj Twej potędze, alleluja.

Podkreśla się często, że Bóg przychodzi w cichym, łagodnym powiewie, jak do Eliasza, delikatnie. Ale dzień dzisiejszy pokazuje, że Bóg czasami przychodzi też w potężnym wichrze, w szumie, ryku i huku. Bo to jest Bóg i wszystko może, nic Go nie ogranicza, nawet wyobraźnia pobożnych kaznodziejów.

Ponieważ łączy się z nami Duch Święty, nie jesteśmy już tylko ludźmi, ale synami Boga, ludźmi niebiańskimi (św. Cyryl Aleksandryjski, Na Ewangelię św. Jana 11:11)

Czekamy na Ciebie

Dziś wigilia Zesłania Ducha Świętego, czuwanie przed tą uroczystością, przygotowanie do niej przez nocną modlitwę. W dawnych, tzn. przedtrydenckich księgach liturgicznych modlitw na tę noc było wiele, kilka z nich poniżej.

Wszechmogący, wieczny Boże, Światło niegasnące, gdy na początku stworzenia Duch Twój Święty unosił się nad wodami, objawiłeś, że jest On Sprawcą zbawienia, spraw, prosimy, aby tenże Duch prawdy pomnożył dary Twojego Kościoła. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Pozwól, błagamy, wszechmogący Boże, abyśmy obchodząc uroczystość daru Ducha Świętego zapalili się niebiańskimi pragnieniami i pożądali źródła życia, naszego Pana, Jezusa Chrystusa. Który żyje i króluje na wieki wieków. Amen.

Niech Duch Święty uczyni was dzisiaj godnym dla siebie mieszkaniem, aby jutro w serca wasze zstąpił i zamieszkał z wami na zawsze, i niech was doprowadzi, po ukończeniu ziemskiego żywota, do królestwa niebieskiego. Amen.

Gdy Apostołowie oczekiwali Obietnicy Ojca, łączyłaś swe błagania z ich modlitwami

Duchu Święty, natchnij mnie.
Miłości Boża, pochłoń mnie.
Drogą prawdy prowadź mnie!
Maryjo, Matko moja, spojrzyj na mnie.
Z Jezusem błogosław mnie!
Od wszelkiego zła,
Od wszelkiego złudzenia,
Od wszelkiego niebezpieczeństwa zachowaj mnie!  

(modlitwa św. Marii od Jezusa Ukrzyżowanego OCD)

Najważniejsza zwrotka

Daj nam przez Ciebie Ojca znać,      
daj, by i Syn poznany był,
i Ciebie, jedno Tchnienie Dwóch,
niech wyznajemy z wszystkich sił.

Poznać Boga... Nie chodzi tylko o poznanie intelektualne, ale o wejście w głęboką, osobistą, intymną relację z Ojcem, i Synem, i Duchem. Poznanie w sensie biblijnym. Wejście w bliski kontakt z Bogiem. To jest łaska Ducha Świętego, alleluja, alleluja.

Zesłanie Ducha Świętego (mszał Bertholda)

Jasne, przejrzyste przedmioty, pisał św. Bazyli, dotknięte promieniem światła nabierają blasku jeszcze większego, stają się jeszcze bardziej jaśniejące. Tak samo, stwierdza grecki teolog, jest z duszą, dotkniętą światłem Ducha Świętego.

Dziś obchodzimy Zesłanie Ducha Świętego, dzień, w którym, jak mówi Pismo, napełnił On okrąg ziemi i wszystkie narody. W tym roku ta uroczystość przypada 24. maja, a jest to Dzień Modlitwy za Kościół w Chinach, ogłoszony w 2007. roku przez Benedykta XVI. Wzywajmy wstawiennictwa świętej Dziewicy, Wspomożycielki chrześcijan, szczególnie czczonej w Chinach, niech poleca Bogu cały Kościół chiński.

Modlitwa na wigilię

Modlitwa na wigilię, czyli nocne czuwanie, w uroczystość Pięćdziesiątnicy, czyli Zesłania Ducha Świętego:

Przez Twoje święte Ducha Zesłanie, Boży Synu, odpuść nam nasze zgrzeszenie; wierzymy, żeś Ducha zesłał, żywoteś nasz naprawił, śmierci wiecznej nas zbawił, swoją świętą moc zjawił.

Duchu dany na odpuszczenie grzechów, Duchu, który przemieniasz chleb i wino w Najświętsze Ciało i Krew Chrystusa, Duchu, który w nas mieszkasz, rozlej w naszych sercach miłość Bożą!

Drugie i trzecie święto

Czasami w ogłoszeniach parafialnych w Zesłanie Ducha Świętego księża mówią tak: Jutro drugi dzień Zielonych Świątek, święto Najświętszej Maryi Panny, Matki Kościoła.

W najnowszej, trzeciej edycji Mszału rzymskiego czytamy przy niedzieli Zesłania Ducha Świętego: Tam, gdzie poniedziałek, a nawet i wtorek po Pięćdziesiątnicy są dniami, w które wierni muszą albo zwykli uczestniczyć we mszy św., można powtórnie odprawić mszę z niedzieli Pięćdziesiątnicy albo użyć formularza mszy o Duchu Świętym.

Jedna z modlitw mszalnych i brewiarzowych na Zesłanie Ducha Świętego mówi o lux tuae (sc. Dei) lucis, światłości Bożej światłości, która ma umocnić nasze serca blaskiem Ducha Świętego. Ten zwrot, lux lucis, zdaje się pochodzić z hymnu św. Ambrożego Splendor paternae gloriae (jutrznia I i III tygodnia w okresie zwykłym). Tam Chrystus jest nazywany kolejno lux lucis et fons luminis, światłością światłości i źródłem światła. Co więcej, w kolejnej strofie jest prośba do Chrystusa, aby wlał w nasze umysły blask Ducha Świętego: iubar Sancti Spiritus infunde nostris sensibus. Zatem owa światłość, która ma nam dać światło Ducha Świętego, to sam Chrystus, Ten, który posyła Ducha od Ojca.

Greka liturgiczna na Zesłanie Ducha Świętego

Gdyby w liturgii Kościoła rzymskiego wciąż używano, jako prawdziwie sakralnego, języka greckiego, msza w dzień Pięćdziesiątnicy zaczynałaby się tak: πνεῦμα κυρίου πεπλήρωκεν τὴν οἰκουμένην, καὶ τὸ συνέχον τὰ πάντα γνῶσιν ἔχει φωνῆς. Ἁλληλουϊά (Mdr 1:7; Księga Mądrości napisana została po grecku).

Duch Pański, o którym mówi ten tekst, po grecku jest rodzaju nijakiego. Po łacinie – męskiego. Po hebrajsku zaś – rodzaju żeńskiego. Wielki Nieuchwytny, nawet gramatycznie. Słychać Jego głos, ale skąd przychodzi i dokąd zmierza, nie nam dane wiedzieć. Wspomaga nas i broni, ale nie zależy od nas.

Łagodne dni

Dni między Wniebowstąpieniem a Zesłaniem Ducha Świętego to jedne z najpiękniejszych dni liturgicznych. Zwłaszcza w brewiarzu. W modlitwie czytań i jutrzni dwa wspaniałe hymny o Wniebowstąpieniu, czysta poezja. W nieszporach czytania i antyfony o Duchu Świętym i responsorium Spiritus Paraclitus, alleluia, alleluia. Nawet koszmar upałów (czy to normalne, że lipy szykują się do kwitnienia?) nie jest w stanie zniszczyć łagodnego, pogodnego, spokojnego piękna tych dni. Jezus wstąpił do nieba, obiecał Ducha, wiemy, że obietnicy dotrzyma, nie trzeba się martwić. Duch nas poprowadzi, jeśliśmy tylko synami Bożymi (Rz 8:14). Pokój Pański niech zawsze będzie z nami.

Ducha obiecałeś, Obrońcę w potrzebie,

aby u nas mieszkał, gdy Ty jesteś w niebie.

Alleluja.

PS Św. Błażej to patron od gardła. Może ktoś wie, czy od oskrzeli także?

Credo in Remissionem peccatorum

Weźcie Ducha Świętego; którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, mówi Jezus do Apostołów w dzień swego Zmartwychwstania (J 20:22-23). Te słowa czytamy też dzisiaj, w dniu Pięćdziesiątnicy.

Zesłanie Ducha Świętego, Pięćdziesiątnica, zamyka liturgiczny okres wielkanocny, okres Zmartwychwstania. Jedna z modlitw na ten dzień, zachowana w Sakramentarzu Gelazjańskim, mówi, że Spiritus Sanctus (…) ipse est omnium remissio peccatorum, sam Duch Święty jest odpuszczeniem wszystkich grzechów.

Antyfona z nieszporów mówi o Duchu Świętym, który rozjaśni Jezusa chwałą: Spiritus qui a Patre procedit, ille me clarificabit, alleluia. Czytanie z Listu do Rzymian przypomina o działaniu Ducha w zmartwychwstaniu (Rz 8:11). Jezus Zmartwychwstały jest ożywiony mocą Ducha Świętego, i w ten sposób rozjaśniony chwałą, promienny po męce.

--

Receive the Holy Spirit. For those whose sins you forgive, they are forgiven, says Jesus on the Easter day (John 20:22-23). We hear these words again, on Pentecost Sunday.

Pentecost is the last day of the Eastertide. A prayer for that day, preserved in the Gelasian Sacramentary, describes the Holy Spirit as omnium remissio peccatorum: he is the forgiveness of all sins.

One of the Evening Prayer antiphons says of the Holy Spirit who will glorify Jesus: Spiritus qui a Patre procedit, ille me clarificabit, alleluia. A reading from the Letter to the Romans reminds us that the Holy Spirit worked and works in the mystery of the Resurrection (Romans 8:11). The Lord has been raised up from the dead by the power of the Holy Spirit who glorified him, made him radiant with his glory.