Ty serafów zdobisz chór

To fragment pieśni o św. Franciszku z Asyżu, który pamiętam z dzieciństwa. Kościół parafialny jest franciszkański, i co poniedziałek, po mszy wieczornej, było nabożeństwo w kaplicy Stygmatów św. Franciszka, połączone z ucałowaniem jego relikwii. Wtedy śpiewano właśnie tę pieśń, Witaj, Ojcze ukochany, co serafów zdobisz chór; ty Jezusa nosisz rany... Święty mojego dzieciństwa, niektórzy nawet myśleli, że zostanę franciszkaninem. Ale zaraz po Franciszku przyszła Teresa od Jezusa, i zwróciłem się do Karmelu. Ale... Może jednak św. Franciszek pozostał moim ojcem, jak Teresa matką.

Św. Franciszek przyniósł Kościołowi odpust Porcjunkuli, który wypada 2 sierpnia i związany jest z kościołem Najświętszej Maryi Anielskiej w Asyżu. Przywilej papieski rozciągnął ten odpust, zupełny, na wszystkie kościoły franciszkańskie.

Zielona muzyka

Czy w waszych kościołach grają jeszcze dzisiaj kolędy? Tradycja franciszkańska (moją parafię prowadzą franciszkanie), a zdaje się, że w ogóle polska, zachowuje kolędy do 2 lutego. Sam już nie wiem, czy mi się to podoba. Wprawdzie szopkę w pokoju trzymam do 2 lutego, choinkę często też, ale w liturgii kolędy trochę odstają. Pamiętam, jak kiedyś s. Zdzisława FSK, kiedy była kantorką u św. Marcina, wymyśliła, aby we mszy śpiewać pieśni na okres zwykły, a tylko na uwielbienie po Komunii śpiewać jakąś kolędę. Może to był dobry pomysł.

Jakaż to noc?

Tomasz z Celano, biograf świętego Franciszka z Asyżu, kiedy opisywał pasterkę odprawianą w Greccio – tam, gdzie święty Franciszek urządził żłobek dla Dzieciątka Jezus – napisał, że noc oświetlona jak dzień staje się radosna dla ludzi i zwierząt. Różne przygłupie panie (i panowie pewnie też) z polityki mogłyby nad tym trochę pomyśleć. W końcu święty Franciszek to większy autorytet niż te autorytety, które mamy wokół siebie w tych czasach.

Mąż pokuty

Wiele rzeczy mówi się o świętym Franciszku z Asyżu, ale jakoś nie wspomina się o tym, że jego nawrócenie wiązało się z pokutą, że stał się mężem pokuty, pokutował za grzechy swoje i grzechy innych. Tak go opisują, tak go nazywają najstarsze żywoty, to samo można znaleźć w jego pismach. Pokuta, pokuta, pokuta.

Zwierzętom jest obojętny???

Na facebookowej stronie warszawskiej parafii franciszkanów pojawiła się informacja, że w dzień świętego Franciszka nie można przyjść do kościoła ze zwierzętami, bo, jak podają franciszkanie, zwierzętom Bóg jest generalnie obojętny. A od kiedy? A skąd to wiemy? A co zrobić ze świadectwami Ojców Kościoła? Albo ze świętym Antonim, który pokazał osłu Hostię, a ten przed nią przyklęknął? A co z głoszeniem Ewangelii wszelkiemu stworzeniu? Ze słowami prefacji, że całe stworzenie służy Bogu? Co za bzdury wypisują na swoich stronach pobożni ojcowie... I jeszcze innych w błąd wprowadzają.

Jeśli już Bóg jest obojętny, to nie zwierzętom, ale większości rodzaju ludzkiego.

Jednak nierówno

Siedzę w książkach o świętym Franciszku i świętej Klarze, i myślę sobie, że Franciszek jest bardzo popularny, każdy prawie o nim słyszał, każdy się zachwyca. Klara jest mniej znana, może dlatego, że ukryta za klauzulą, ale jest równie ciekawą postacią, którą warto poznać. Obrazka ze świętą Klarą nie mam, z Franciszkiem znalazłbym kilka. Niektóre może bardzo słodkie, najbardziej lubię ten najstarszy wizerunek świętego Franciszka, w czapce na głowie, i później ten drugi, z rozerwanym habicie,  tak żeby było widać stygmat na piersiach.

Też mam stygmaty, chociaż zupełnie innego rodzaju.

Jak dłoń

W swoim czasie, w pewnym sklepie z dewocjonaliami, była mała ikona świętego Franciszka z Asyżu, taka wielkości dłoni. Miałem zamiar ją kupić, ale odkładałem to i odkładałem, a teraz już jej nie ma... Tak więc obchodzę dzień świętego Franciszka tylko słowami brewiarza. Jeśli pogoda jutro pozwoli, pojedziemy na grób Nessy i Phoebe.

Witaj, Ojcze ukochany...

... co serafów zdobisz chór; ty Jezusa nosisz rany, ty świętości dla nas wzór. Taką pieśń śpiewano w parafii za mojego dzieciństwa w dzień świętego Franciszka z Asyżu, czyli właśnie dzisiaj. Ciekawy jestem, czy wciąż jest śpiewana.

Módl się za nami wraz ze św. Michałem Archaniołem i wszystkimi mocami nieba

Dziś dzień Maryi Panny Królowej Aniołów, albo inaczej: Maryi Panny Anielskiej z Porcjunkuli. Nie byłem nigdy w Asyżu i pewnie nie będę, Porcjunkulę znam tylko ze zdjęć. Ten kościółek kochał św. Franciszek, i z nim jest związany dzisiejszy odpust, którego oby nam Bóg udzielił, bo grzechy nasze są wielkie, a kary za nie straszliwe. Liturgia stawia dziś przed nami Maryję jako szczep winny, o wonnym kwieciu, obraz z Księgi Syracydesa. W Niej wszelka łaska drogi i prawdy dla nas, zbłąkanych. Usłysz synów Twoich, wzywających Ciebie!

O św. Franciszku i Elżbiecie I

Zanim związałem się z Karmelem (1990), zanim w moim życiu pojawili się dominikanie (2001 lub 2002), byli w nim franciszkanie i święty Franciszek. Moją parafię prowadzą właśnie franciszkanie i tam przez lata chodziłem do kościoła, a i teraz czasami mi się zdarza. I nie zawsze owocuje to kwarantanną.

Fragment z dzisiejszej antyfony do Magnificat wyrecytowała Elżbieta I, kiedy dowiedziała się o śmierci swojej siostry, Marii, a tym samym stała się królową Anglii. Powiedziała wtedy: Stało się to przez Pana i cudem jest w naszych oczach. To, oczywiście, cytat z psalmu 118. Ale o tym już kiedyś pisałem.

Frigescente mundo

Kiedy świat ochłódł w miłości do Boga, Pan nasz odnowił tę miłość przez stygmaty św. Franciszka z Asyżu, których dziś święto obchodzimy. A przez co Bóg rozgrzeje świat w naszych czasach?

Migrare ad Christum

Podwójne oficjum dzisiaj: jutrznia ze wspomnienia św. Hildegardy, nieszpory ze święta stygmatów św. Franciszka. Jedno i drugie wypada 17 września. Obyśmy przez mrok tego świata doszli do światłości, w której mieszka Bóg.

Odsunąłeś ode mnie wszystkich przyjaciół, wzbudziłeś w nich do mnie odrazę, znalazłem się w więzieniu bez wyjścia. Moje oczy słabną w nieszczęściu, każdego dnia wołam do Ciebie, Panie, ręce do Ciebie wyciągam. Czy uczynisz cud dla umarłych, czy wstaną cienie, by wielbić Ciebie? (z psalmu 88)

Królowej anielskiej śpiewajmy

Dziś dzień odpustu Porcjunkuli, kiedyś związanego z kościółkiem Najświętszej Maryi Panny Anielskiej w Asyżu, potem rozszerzonego na wszystkie kościoły franciszkańskie i parafialne. A św. Franciszek tak pozdrawiał Pannę Maryję:

Bądź pozdrowiona,

Święta Niewiasto,

Maryo Królowo,

Matko Boża,

Panno wieczysta.

Pan wybrał Ciebie

– Która była i jesteś

Zbiorem łask wszelkiego dobra –

Na Matkę swojego Syna,

I tchnął w Ciebie swojego Ducha.

Pokłon Ci składam, twierdzo Boża,

Pokłon Ci składam, świątynio Boża,

Pokłon Ci składam, kolebko Boża,

Pokłon Ci składam, szato Boża,

Pokłon Ci składam, Służebnico Boża,

Pokłon Ci składam, Matko Boża.

Niechaj będą pozdrowione wszystkie cnoty,

Które z łaski Najwyższego Pana

Kwitną w sercach rodzaju ludzkiego,

A ludzi niewdzięcznych i niewiernych

Zmieniają w pokorne sługi Chrystusa.

Amen.

Mysterium crucis

Ut ad mysterium crucis celebrandum convenienter aptemur, cui beatus Franciscus tam ardenter adhaesit: tak prosimy w dzisiejszej mszy, abyśmy się odpowiednio przygotowali do sprawowania misterium Krzyża, do którego św. Franciszek przylgnął z gorącą miłością. Każda msza święta to mysterium crucis, w którym za łaską Bożą możemy uczestniczyć. Ale msza jest też mysterium resurrectionis, bo spotykamy w niej żywego, co więcej, żyjącego na wieki, Chrystusa. Dwie strony tajemnicy, którą ukochał św. Franciszek.

I jeszcze fragmenty z dzisiejszej Ewangelii: Wysławiam Cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi, że zakryłeś te rzeczy przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je prostaczkom (Mt 11:25). Lepiej przetłumaczyć, zamiast 'prostaczków', że Bóg objawił te rzeczy przed tymi, którzy są jak małe dzieci, proste, może nawet nieco naiwne czy niemądre, w rozumieniu tego świata, takie głuptaski, które jednak są w stanie pojąć tajemnice niebieskie. Nikt też nie zna Syna, tylko Ojciec, ani Ojca nikt nie zna, tylko Syn, i ten, komu Syn zechce objawić (Mt 11:27). Nie chodzi tu o poznanie intelektualne, tylko o głęboką więź, bliskość między Ojcem i Synem, i tymi, których Bóg w swej łasce do tej bliskości dopuszcza.

Pascha św. Franciszka

Dziś wieczorem w kościołach franciszkańskich Transitus, czyli pamiątka śmierci św. Franciszka. Śmierci, czyli przejścia, na wzór Chrystusa Pana, z tego świata do Ojca. To Franciszkowa Pascha: Franciszek chciał zjednoczyć się w tym przejściu ze swoim Panem, dlatego na łożu śmierci kazał braciom czytać z Ewangelii według św. Jana opis ostatnich dni Jezusa na tym świecie. Prawdziwy alter Christus, chociaż bez święceń kapłańskich, ale ze świętymi stygmatami Męki Pańskiej.

Święta Maryjo, Dziewico, wśród niewiast na świecie nie urodziła się podobna Tobie, Córko i Służebnico najwyższego Króla, Ojca niebieskiego, Matko najświętszego Pana Jezusa Chrystusa, Oblubienico Ducha Świętego: módl się za nami wraz ze świętym Michałem Archaniołem i wszystkimi mocami nieba, i wszystkimi świętymi do Twojego najświętszego, umiłowanego Syna, Pana i Mistrza. (modlitwa św. Franciszka)

Dzień modlitw o ochronę stworzenia

Pochwalony bądź, Panie mój, przez siostrę wodę,
która jest bardzo pożyteczna i pokorna, i cenna, i czysta. (św. Franciszek z Asyżu)

Anioł rzekł do Niej: Raduj się, obdarowana łaską

Dziś dzień Matki Boskiej Anielskiej, czyli Królowej Aniołów, jak Ją nazywamy w litanii loretańskiej. Można dziś w kościołach franciszkańskich, i w kościołach parafialnych, nawet niefranciszkańskich, zyskać odpust zupełny pod zwykłymi warunkami. Odpust zawdzięczamy św. Franciszkowi z Asyżu, który go wybłagał dla kaplicy Porcjunkuli, a papieże rozszerzyli na inne kościoły.

Porcjunkula wewnątrz

Hymn na przejście świętego ojca Franciszka z tego świata do wieczności

W kościołach franciszkańskich dzisiaj wieczorem celebruje się poruszające nabożeństwo, tzw. transitus, czyli przejście św. Franciszka z tego świata do Pana, jego świętą śmierć, która nastąpiła 3 października 1226 roku. Śpiewa się wtedy ten hymn (już go kiedyś podawałem, ale jest tak piękny, że warto powtórzyć):

Już ziemię okrył nocy cień,
otulił mrokiem cały świat,
gdy przeczuwanej śmierci dzień
Ojcu, miast łoża, popiół kładł.

Z jaką stałością święty Mąż
w wierze, nadziei mocnej trwał;
miłości płomień, rosnąc wciąż,
pożarem w sercu mu się stał.

Płacząc synowie klęczą wciąż:
„Nie odchodź, Ojcze, jeszcze czas!
Owieczki swe już puszczasz z rąk
i któż prowadzić będzie nas?”

On w niebo podniósł jasny wzrok,
wyciągnął ręce i tak rzekł:
„Bóg łaską swą rozproszy mrok,
Bóg będzie żywił was i strzegł.

Tylko z serc waszych wszelki kłam
precz odrzucajcie, wszelki brud.
A dusze czyste i bez plam
niechaj jaśnieją blaskiem cnót”.

Tak pożegnawszy trzódkę swą,
odchodzi cicho z ziemskich dróg,
już mu w wieczności gwiazdy lśnią,
już w niebios progu czeka Bóg.

Ojcu, Synowi wieczną cześć
niech kornie składa każdy z nas,
Duchowi równej chwały pieśń
śpiewajmy Mu po wieczny czas. Amen.

Pamiętam ten hymn jeszcze z dzieciństwa, chociaż wtedy w naszej parafii transitus obchodzono w sam dzień liturgicznego wspomnienia św. Franciszka, 4 października. Zawsze bardzo mnie poruszało, kiedy ojcowie śpiewali ten hymn, razem z psalmem 142[141], który św. Franciszek odmawiał na łożu śmierci.

Chrystus będzie uwielbiony w moim ciele (Flp 1:20)*)

Dziś raduje nas wspomnienie dwojga czcigodnych świętych. Dziś bowiem wspominamy św. Hildegardę, doktora Kościoła, a w klasztorach franciszkańskich obchodzimy święto Stygmatów św. Franciszka z Asyżu.

Modlitwa o św. Hildegardzie:

Deus, qui beatam Hildegardem virginem donis caelestibus decorasti, tribue, quaesumus, ut eius vestigiis et documentis insistentes, a praesentis saeculi caligine ad lucem tuam delectabilem transire mereamur. Per Christum Dominum nostrum. Amen.

Modlitwa o stygmatach św. Franciszka; dobrze ją znam z czasów ministranckich, odmawiana była co poniedziałek przy ołtarzu św. Franciszka:

Domine Iesu Christe, qui, frigescente mundo, ad inflammandum corda nostra tui amoris igne, in carne beatissimi Francisci passionis tuae sacra stigmata renovasti, concede propitius, ut eius meritis et precibus crucem iugiter feramus et dignos fructus poenitentiae faciamus. Qui vivis et regnas in saecula saeculorum. Amen.

____________

*) Cf. antyfona na Komunię w mszy o św. Hildegardzie i antyfona z jutrzni na święto Stygmatów św. Franciszka.

Niech podadzą sobie ręce

Wschód i Zachód niech podadzą sobie ręce, wspólnie oczekując 

święta Zaśnięcia i Wzięcia do nieba 

błogosławionej Maryi, Dziewicy Bogurodzicy!