Serce i miłosierdzie

Nabożeństwo do Serca Jezusa jest mi bliższe niż nabożeństwo do Miłosierdzia Bożego. Wolę litanię niż koronkę. Może dlatego, że kiedy byłem młody, i wcześniej, kiedy byłem dzieckiem, kultu Miłosierdzia Bożego nie było, a Serce Jezusowe było w każdy pierwszy piątek miesiąca. Może to i wpływ ks. Twardowskiego i klasztoru wizytek, gdzie często bywałem, a gdzie w każdy piątek, jeśli przepisy na to pozwalały, była msza o Najświętszym Sercu Jezusa. Wprawdzie w pokoju mam na półce obrazek Jezusa Miłosiernego, a nie mam obrazu Najświętszego Serca... ale jednak, Serce pozostaje bliższe mojej pobożności. W kulcie Miłosierdzia Bożego brak mi, jak niedawno pisałem, całości misterium paschalnego. Kult Serca Jezusowego też jest związany z Męką, ale bardziej, w moim odczuciu, dotyka codzienności: dobroć, miłość, życie i świętość, pociecha, pełnia łaski... Jest przecież kultem Człowieczeństwa Jezusa.

Najświętsze Serce Jezusa, zmiłuj się nad nami!

Bardzo krótko

Rillen dotarła do tekstu z 12. wieku, Vitis mystica, przypisywanego św. Bernardowi, w którym prawdopodobnie po raz pierwszy pojawia się motyw przebitego Serca Jezusa, raz w sposób niewidzialny naszymi grzechami, i drugi raz włócznią. Bardzo to ciekawe, jak i dlaczego autor tego dzieła wpadł na taki pomysł.

Może serce, może tylko prawy bok

Jezu Chryste, mój ukochany,
Któryś na Krzyżu umarł,
Ze wszystkich sił Cię proszę, błagam,
Przez dwie i trzy Twe rany,
By miłość Twoja mogła mocno
Tak przeszyć serce moje,
Jak w Twoje Serce wbita włócznia,
Gdy śmierć poniosłeś za mnie. (anonim ang., 14. wiek)

Jeśli jednak był to tylko prawy bok, to jest to nawiązanie do wizji Ezechiela i strumienia żywej wody, wypływającej z prawej strony świątyni, jak o tym śpiewamy w czasie wielkanocnym. Woda żywa, dająca życie, woda, o której i sam Jezus mówił, cytując Pismo w cytacie, którego w Piśmie nie ma: strumienie wody żywej popłyną z jego wnętrza. I jeszcze prorok Zachariasz, który mówi o strumieniach, wypływających ze źródła w Jerozolimie.

Skąd się zatem wzięło w liturgii Kościoła i w duchowości przebite Serce? Od Jana Eudesa, czy jeszcze wcześniej? Może u Bernarda z Clairvaux?  Kto rozwiąże tę szaradę, że zacytuję Elronda?

Pośredniku Boski

Kiedy ludzie śpiewają w czasie nabożeństw czerwcowych, po litanii,  że Jezus jest Pośrednikiem Boskim, prawdopodobnie nie wiedzą, że modlą się słowami 1Tm 2:5. Tam Jezus nazwany jest μεσίτης, Tym, który stoi  pośrodku, pomiędzy Bogiem a ludźmi. To jedno z najważniejszych Jego określeń, bo odnosi się do Jego śmierci i zmartwychwstania, do misterium paschalnego. Jezus, prawdziwy Bóg i prawdziwy człowiek, który przeszedł przez śmierć i zmartwychwstał w ciele– umarł jako człowiek, zmartwychwstał jako Bóg – widzi wszystko, jeśli można tak powiedzieć, z dwóch stron: z perspektywy Boga i z perspektywy człowieka. I dlatego od Boga może dawać nam łaski, a od człowieka zwracać się do Boga z prośbą o te łaski. Jak śpiewamy w responsorium Wielkiego Piątku: przez Niego mamy wszyscy dostęp do Ojca.

Być może piszę tu sprawy oczywiste, przepraszam więc tych, którzy niczego w tym tekście dla siebie nie znaleźli.

Odrobina herezji

Mówimy, że Serce Jezusa zostało przebite włócznią. Ale popatrzcie na krucyfiksy, krzyże i obrazki z Ukrzyżowanym: rana po włóczni jest po prawej stronie. W zeszłym roku mieliśmy w nowicjacie prawdziwego lekarza, i on powiedział, że, jeżeli Jezusowi wbito włócznię w prawy bok, to on nie umie sobie wyobrazić, jak w takiej sytuacji przebito Serce Pana. Ewangelia też mówi tylko o boku, pleura, Jezusa.

Serce, przybytku Boga Najwyższego

Nie czcimy jednego mięśnia Jezusowego, ale całe Jego człowieczeństwo, które ten mięsień, złożony z tkanek poprzecznie prążkowanych, uosabia i wyraża. Serce jako siedziba uczuć i rozumu, ośrodek całego człowieka, jego centrum, tak to widzieli Izraelici. Człowieczeństwo Jezusa jest w nierozerwalny, istotowy sposób połączone z Jego Bóstwem. Cały więc Jezus jest Synem Bożym i Synem Człowieczym jednocześnie, i jako takiego Go czcimy na nabożeństwach czerwcowych.

Przybytek Boga: miejsce, gdzie Bóg doznaje najdoskonalszej chwały, najdoskonalszego uwielbienia. Jezus całym sobą oddał cześć Ojcu aż do momentu, kiedy wydał ostatnie tchnienie na krzyżu. Ojciec zaś przyjął to uwielbienie, kiedy swojego Syna wskrzesił z martwych. Może zamiast Tajemnica wiary po Przeistoczenie lepiej byłoby mówić Mysterium paschale?

Perpetuum mobile

Bóg ukochał nas miłością wieczną, caritas perpetua, jak śpiewaliśmy wczoraj w nieszporach. Miłość, może lepiej powiedzieć, nieustanna, Bóg jak zaczął kochać świat, tak już nie przestanie, będzie tę miłość odnawiał. Takie perpetuum mobile.

Statki w kościele

Skończył się maj, zaczął się czerwiec. Przestworza będziemy wypełniać śpiewem litanii do Serca Jezusowego. Jej wezwania są jak statki, płynące powoli, dostojnie, wypełnione kosztownymi obietnicami.

Zagubieni (nie chodzi o serial)

Owca się zagubiła, można nawet przetłumaczyć: przepadła, zginęła. W naturze owcy jest gubić się, jak o tym świadczy doświadczenie i gramatyka. Mimo to pasterz za każdym razem idzie za owcą i jej szuka, i przynosi z radością do owczarni. To niezwykłe, chociaż dla niektórych owiec jest zupełnie obojętne, a dla niektórych zupełnie niezrozumiałe. Zwłaszcza dla tych 99. Ale któż pozna zamiary serca pasterza, kto pozna jego zamysły? On chce wszystkich uwalniać od zguby i karmić w czasie głodu.

Serce Jezusa, sprawiedliwości i miłości skarbnico

Sprawiedliwość rozumiałbym tutaj biblijnie: jako wypełnienie woli Bożej. Któż zrobił to doskonalej niż Pan nasz? Jego Serce, Jego człowieczeństwo jest całe skupione na wypełnieniu woli Ojca, z miłością Jedynego Syna. Bo to jeszcze chodzi o to, żeby wolę Bożą wypełniać z miłości i z miłością. Nawet kiedy ta miłość wyraża się opuszczeniem na krzyżu.

Podwójny pierwszy piątek

Kończy się pierwszy piątek marca i pierwszy piątek Wielkiego Postu. Modlitwa: Połóż mnie jak pieczęć na Twoim Sercu, Jezu, na Twoim przebitym Sercu.

Dwa i pół

Tylko tyle pączków wczoraj zjadłem. To już nie te czasy, kiedy, za życia mojego ojca, kupowało się piętnaście pączków na trzy osoby. I, szczerze mówiąc, te dwa i pół (pół amerykańskiego, z posypką i dziurką) w zupełności mi wystarczyło. Faworków w tym roku nie jedliśmy, 23 zł za 20 dag to zabójcza cena. Może to już takie przedpoście.

O wojnie każdy ze znajomych mówi co innego, każdy ma inne teorie, inną wiedzę. Jak napisała moja przyjaciółka z Karmelu: Musimy zaufać Jego Sercu.

Święto w Anglii

Dzień św. Grzegorza Wielkiego, papieża, to święto w Kościele angielskim, bo to Grzegorz wysłał do Anglii misję pod przewodem św. Augustyna, aby nawracać pogańskich Anglów i Sasów. Iluż świętych wydała angielska ziemia!

Msza poranna była o Sercu Jezusa. W modlitwach  prosimy, abyśmy się do Niego upodobnili na ziemi przez udział w Eucharystii. Obyśmy... Obyśmy byli pełni miłości, dobroci i sprawiedliwości Bożej, obyśmy byli przybytkiem Najwyższego, obyśmy byli dla innych źródłem pociechy.

Miłość wcielona

Uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa to dzień wcielonej miłości. Wezwania z litanii do Serca Jezusowego odnoszą się właściwie do samego Pana. Stąd Jego Serce jest znakiem Jego Boskiej miłości, która przyjęła ludzkie ciało i objawiła się nam. Aż dziwne, jak oziębłe potrafią być nasze serca wobec tej miłości.

Abyśmy byli podobni

Kiedy modlimy się litanią do Serca Jezusowego, poprośmy, abyśmy stawali się do Niego podobni, aby w nas były Jego cnoty: miłość, dobroć, sprawiedliwość, abyśmy dla innych byli źródłem pociechy i przynosili im pokój, abyśmy stawali się mieszkaniem dla Boga. Już tu, na ziemi, starajmy się być podobni do Niego (cf. 1 J 3:2).

W Serca Twego ranie

Dziś uroczystość Serca Jezusowego, radosna i bolesna. Cieszymy się z łask, które z tego Serca na nas spływają, ale i bolejemy nad grzechami, nad brakiem miłości, jaki to Serce obraża i znieważa. A sami nie jesteśmy tu bez winy...

Jezu Chryste, mój ukochany,
Któryś na Krzyżu umarł,
Ze wszystkich sił Cię proszę, błagam,
Przez dwie i trzy Twe rany,
By miłość Twoja mogła mocno
Tak przeszyć serce moje,
Jak w Twoje Serce wbita włócznia,
Gdy śmierć poniosłeś za mnie. (anonim angielski, 14. wiek)

Ciekawy jestem, czy poza Warszawą śpiewa się na nabożeństwach czerwcowych, na melodię Pod Twoją obronę, modlitwę do Serca Jezusowego, z refrenem: O Jezu dobry, Zbawicielu słodki, Pośredniku Boski, jedyna ucieczko nasza.

Serce Jego

Kochajmy Pana, bo Serce Jego

żąda i pragnie serca naszego.

Dla nas Mu włócznią rana zadana;

kochajmy Pana, kochajmy Pana.

O pójdź do Niego wszystko stworzenie,

Sercu Jezusa złóż dziękczynienie,

i swoje przed Nim zegnij kolana;

kochajmy Pana, kochajmy Pana.

Kiedyś często można było tę pieśń usłyszeć w kościołach, zwłaszcza w czerwcu. Bardzo ją lubię, jest taka prosta. Zegnijmy kolana przed Panem, który nas stworzył i odkupił.

Ćwiczenie się w ufności

Ze wszystkich wezwań litanijnych do Najświętszego Serca najbardziej chyba lubię to: Serce Jezusa, zbawienie ufających Tobie, zmiłuj się nad nami. Moja ufność jest wprawdzie maleńka, ale próbuję przez nią zwrócić się do Jezusa, do Jego miłości, i przy Nim wytrwać.

Ku czci Serca Jezusowego

Dziękujcie Panu, bo jest chłodniej!

Z angielskiego brewiarza na jutro:

The love of God was shown to man

In Christ our Saviour's wounded heart;

He asks us now to share his Cross

And in his passion take our part.

We are the Father's gift to Christ

Who loved his own until the end,

Whose burden light we bear with joy,

And gladly to his yoke we bend.

Where love and loving-kindness are,

The God of love will always be;

He binds us with a weightless chain

That leaves the willing captive free.

Praise Father, Son and Spirit blest,

Eternal Trinity sublime,

Who make their home in humble hearts,

Indwelling to the end of time.

Książka o Sercu Jezusa

Czytam bardzo dobrą książkę: Uzdrawiające obietnice. Najświętsze Serce Jezusa: Niezbędny przewodnik. Autorka: Anne Costa. Książka zawiera krótką historię kultu Najświętszego Serca, wyjaśnia praktycznie, na czym kult ów polega, i podaje liczne modlitwy. Dobra lektura na czerwiec.