Błogosławieństwo Pańskie niech będzie nad wami

Niech Bóg błogosławi naszego organistę, za to, że nie zaśpiewał dziś na wejście Archanioł Boży Gabryjel. To jakieś wynaturzenie, że ta pieśń jest śpiewana w 4. niedzielę Adwentu we wszystkich kościołach tego kraju, nawet wtedy, kiedy, jak dzisiaj, Ewangelia o Zwiastowaniu nie mówi. W mszale 4. niedziela Adwentu ma taką antyfonę na wejście: Niebiosa, spuśćcie rosę, i niech obłoki wyleją jak deszcz Sprawiedliwego; niech się otworzy ziemia i zrodzi Zbawiciela. I ta antyfona pojawia się w pieśni Niebiosa, rosę spuśćcie nam z góry. Aż się prosi, żeby tę pieśń zaśpiewać na wejście. Ale nie, wszyscy wstawiają archanioła Gabriela. A przecież organista powinien mieć jakąś znajomość tekstów liturgicznych.

Wracając do organisty: nie zaśpiewał Niebiosa, rosę spuśćcie, ale psalm 72 z refrenem: Oto Dziewica pocznie i porodzi Syna, * i nazwą Go imieniem Emmanuel. Proszę bardzo, tekst aż trzy razy obecny w dzisiejszej liturgii: w czytaniu z Izajasza, w Ewangelii według Mateusza, i w antyfonie na Komunię. Śpiew dobrany do liturgii. Dziękuję za to.

Dwie małpki u Izajasza

Dzisiejsza pieśń z Izajasza, w jutrzni, nasunęła mi skojarzenie z azjatyckimi małpkami, które zasłaniają sobie uszy, usta, i oczy, żeby nie mieć żadnego kontaktu ze złem. U Izajasza są tylko dwie: zasłaniająca oczy i zasłaniająca uszy. I są, w łacińskim przekładzie, hipokryci, czyli aktorzy, ci, którzy udają przed Bogiem.

😁

To o mnie w brewiarzu

Słuchajcie Mnie, wy, którzy tracicie odwagę, którym daleko do sprawiedliwości. Zbliżyłem moją sprawiedliwość: już jest niedaleko, nie opóźni się moje zbawienie. Złożę w Syjonie zbawienie dla Izraela, mojej ozdoby (Iz 46:12-13).

Dziś pociesza nas prorok tymi słowami, a ja w nich odnajduję siebie.

Z responsorium drugiego czytania

Misericordia mea non recedet a te (Iz 54:10). Słowa te zabrzmiały nadzieją i pociechą, kiedym je czytał. Przyjdź, Panie, odpuść winę moją.

Solium David

Solium, po łacinie miejsce, na którym się siedzi (pokrewne z sedere, siedzieć), tron. Dziś jest w antyfonie do pieśni Zachariasza: Super solium David et super regnum eius sedebit in aeternum, alleluia: Na tronie Dawida i nad jego królestwem [Chrystus Pan] zasiądzie na wieki, alleluja. Ta antyfona była w II nieszporach Chrystusa Króla, pisałem o tym dwa tygodnie temu. A nawiązuje ona do Izajasza 9:7, który to fragment czyta się w czasie pasterki, jako zapowiedź Mesjasza, któremu Pan Bóg da tron Jego ojca, Dawida, jak mówił anioł do Maryi. Piękna, bogata i głęboka antyfona.

Słowo Pana z Jeruzalem

Prawo wyjdzie ze Syjonu, a słowo Pana z Jeruzalem. Tak mówi do nas prorok w dzisiejszej jutrzni (Iz 2:3). Adwentowe czytania jutrzni odnoszą się do pierwszego przyjścia Chrystusa, do Jego wcielenia. On jest Słowem Pana, On jest Prawem, uosobieniem Tory. Dlaczego jest tu powiedziane, że Boże Słowo przyjdzie z Jeruzalem, skoro wiemy, że Chrystus Pan narodził się w Betlejem? Jeruzalem i Syjon są tu oznaczeniem ludu Izraela, ludu Bożego, z którego wyszedł Chrystus; to naród wybrany przez Boga, i Jego Słowo, Jego Syn w tym narodzie staje się człowiekiem, prawdziwym Żydem, i o tym nie wolno zapominać. Wcielenie nie jest abstraktem, ale konkretem.

Śpiew adwentowy

Dziś wprawdzie dzień  św. Andrzeja Apostoła, o którym wiele razy pisałem, ale dam cytat według tego, co mi w duszy gra:

Pusto w Twym mieście, pusto w Syjonie,
Jerozolima w boleści tonie,
runął dom Twojej potęgi i chwały,
gdzie dla Cię hymny ojców naszych brzmiały.

To, oczywiście, Trito-Izajasz, ale także psalm 102. A wmawiają, że Adwent nie jest czasem pokuty.

... i dwie małpki

Z jutrzni dzisiejszej: Simplex fac cor meum (Ps 86[85]:11). 

Prorok nazywa sprawiedliwym człowieka, który zatyka uszy, by nie słyszeć o krwawej zbrodni, i oczy zamyka, by zła nie widzieć (Iz 33:15). To jak te małpki, które zasłaniają oczy, uszy i usta, aby unikać zła w spojrzeniu, słyszeniu i mowie. Mam taką jedną, z zasłoniętymi oczami, bo tylko ta była w sklepie.

Lemiesze i sierpy

Wtedy swe miecze przekują na lemiesze, a swoje włócznie na sierpy (Iz 2:4). Tymi słowami modlimy się dziś w jutrzni. Lecz kiedy one się spełnią? Kiedy świat porzuci wojny i walki, by cieszyć się dobrodziejstwem pokoju?

Liturgia prowadzi do świąt

W responsorium dzisiejszej liturgii już pobrzmiewa Boże Narodzenie: Nazwą Go przedziwnym Doradcą, Bogiem mocnym, Ojcem wieczności, Księciem pokoju (Iz 9:6). Te słowa będą czytane na Pasterce. Liturgia mądrze i powoli przygotowuje nas na święta, wszystko się w niej łączy i splata w piękny, bogaty kobierzec.

Pieśń adwentowa

Bardzo piękna, rzadko grana w kościołach. Znalazłem wreszcie wszystkie jej zwrotki, będące tłumaczeniem z łacińskiego przekładu (czyli Wulgaty) z proroka Izajasza (a dokładniej Drugiego i Trzeciego Izajasza).

Niebiosa, rosę spuszczajcie z góry,
Sprawiedliwego wylejcie, chmury;
o wstrzymaj, wstrzymaj Twoje zagniewanie
i zbrodni naszych zapomnij już, Panie.

Pusto w Twym mieście, pusto w Syjonie,
Jerozolima w boleści tonie,
runął dom Twojej świętości i chwały,
gdzie dla Cię hymny ojców naszych brzmiały.

Niebiosa, rosę spuszczajcie z góry,
Sprawiedliwego wylejcie, chmury;
grzech nas oszpecił i w sprośnej postaci
stoim przed Tobą jakby trędowaci.

Padliśmy wszyscy jak liść w jesieni,
zbrodniami jak wichrem rozproszeni,
Tyś Twe oblicze zasłonił przed nami
i Tyś naszymi złamał nas zbrodniami.

Niebiosa, rosę spuszczajcie z góry,
Sprawiedliwego wylejcie, chmury;
o spojrzyj, spojrzyj na lud Twój znękany
i ześlij Tego, co ma być zesłany.

Wypuść Baranka, daj, niech przybędzie
z głazów pustyni, niech Panem będzie;
na górze córy Syjonu się zjawi
i po łzach tylu z jarzma nas wybawi.

Niebiosa, rosę spuszczajcie z góry,
Sprawiedliwego wylejcie, chmury;
pociesz się ludu, pociesz w twej niedoli,
już się przybliża kres twojej niewoli.

Czemuż się smucisz, bolejesz srodze?
Nie bój się, nie bój, ja wyswobodzę,
Jam jest twym Panem, Jam doli twej Sprawcą,
Jam twoim Świętym, Jam Bogiem i Zbawcą.

Niebiosa, rosę spuszczajcie z góry,
Sprawiedliwego wylejcie, chmury;
roztwórz się ziemio i z łona twojego
wydaj nam, wydaj już Zbawcę naszego.

Przy odrobinie wyobraźni oraz znajomości czytań mszalnych i samego mszału można z tej pieśni wybierać fragmenty odpowiednie na śpiewy na wejście w niedziele adwentowe.

Powiedzcie ludziom

Nie wystarczy powiedzieć ludziom w 1. niedzielę Adwentu, przy ogłoszeniach, że zaczęliśmy Adwent, który jest czasem pobożnego i radosnego oczekiwania na przyjście Pana, i to historyczne, w Betlejem, i to ostateczne, na końcu dni. Trzeba im mówić o Adwencie i w kolejne niedziele, i w kolejne dni. Powiedzieć, że czyta się proroka Izajasza, powiedzieć też, dlaczego. Powiedzieć, jaki sens ma odprawianie mszy roratnich, jaką rolę pełni w Adwencie Dziewica Maryja, jaką Jan Chrzciciel. Powiedzieć im, czym różnią się dwie części Adwentu. Powiedzieć o fioletowych szatach. Powiedzieć o modlitwach mszalnych, zwrócić uwagę na to, jakie prośby w sobie niosą. Powiedzieć i o świętych, których Kościół wspomina w grudniu: o Ambrożym, Łucji, Janie od Krzyża. Powiedzieć o adwentowym wieńcu, który widać w wielu kościołach, o jego sensie, o świecach będących znakiem czuwania.

To ważniejsze niż pusty żłóbek z drabinką, po której schodzi na dół Dzieciątko Jezus albo rekolekcje, w których mówi się tylko życiu społecznym i katolickiej prasie.